— 347 — 
Opnieuw werd in 1913 den Adviseur voor den Theecultuur 
opgedragen zich naar Sumatra te begeven en een onderzoek 
in te stellen naar de ontwikkeling der cultuur. 
De ontwikkeling van een nieuwe cultuur in een nieuwe 
streek is zeer interessant, daar men op de meest nuttige ma- 
nier kan werken en kan profiteeren van de elders opgedane 
ervaring. Men kan fouten vermijden, die vroeger begaan wer- 
den, en men behoeft niet in den blinde rond te tasten. 
Er bestaan natuurlijk altijd nog de aan het land zelf ver- 
bonden moeilijkheden, voortvloeiende uit de economische 
omstandigheden. De Sumatra-planters kunnen voor die kwes- 
ties weinig gebruik maken van de ervaring hunner collega's 
op Java. Zij behooren goed op de hoogte te zijn van het wer- 
ken met contractkoelies en evenzoo de noodige tact te bezit- 
ten om met vrije koelies te werken. 
De Samatra=planters moeten in voortdurende verbinding 
blijven met de Java-planters en wel, omdat op Java een 
groot aantal ondernemingen voorkomen, v^aar de condities 
der Theecultuur min of meer overeenkomen met die op Su- 
matra. Behalve het bestudeeren van boeken en het inwinnen 
van adviezen van deskundigen, moeten de Sumatra-planters 
ook studiereizen naar Java maken en wel zoo spoedig moge- 
lijk, om fouten bij het begin te voorkomen, daar het steeds 
gemakkelijker is, fouten te voorkomen, dan later te verbe- 
teren. Zoo is het een heugelijk feit, dat bijna alle onderne- 
mingen op Sumatra aangesloten zijn bij het Proefstation, 
waardoor zij alle publicaties over thee ontvangen en het 
Proefstation onmiddellijk kan ingrijpen, wanneer zulks bij het 
uitbreken van eene of andere ziekte mocht noodig wezen. 
Schrijver onthoudt zich verder van alle conclusies' over 
finantiëele en commerciëele kwesties, deze overlatende aan de 
bevoegde personen; ook worden er geen definitieve con- 
clusies getrokken over rentabiliteit der cultuur. 
Ook werden daarom niet alle ondernemingen bezocht, maar 
vooral die, waar men reeds begonnen was, te werken. Wat 
de andere betreft, was het voldoende, een overzicht over de 
streek, het klimaat, enz. te hebben. 
Op Suraatra's O. K. liggen de meeste thee-ondernemingen 
Teysmannia, 1914. 23 
