— 404 — 
door geneeskrachtig werkt. Krijgen we nu een dier, dat op 
een toevallige wijze besmet is en, omdat het voor de ziekte 
gevoelig is, ziek wordt, dan hebben we slechts een bepaalde 
hoeveelheid van het bereide paardenserum in te spuiten en 
brengen daarmee dus direct de tegenstoffen in het bloed van 
het zieke dier; de daarin aanwezige smetstof wordt vernietigd 
en het dier geneest. 
Wij hebben 'dus drie methoden tot onze beschikking om bij het 
bestrijden van besmettelijke ziekten in toepassing te brengen. 
Het verdient aanbeveling, eens nategaan, in welke gevallen 
we van dier methoden gebruik zullen maken. Bij de actieve 
immunisatie brengen we de smetstof direct in het gevoeUge 
dier. We mogen dit dus alleen doen, wanneer we zeker we- 
ten, dat het dier volkomen gezond is, want wanneer het dier 
de ziekte reeds onder de leden had zonder dat daarvan nog 
iets waarneembaar was, zouden we met deze methode de 
uitbraak alleen versnellen en de sterftekans verhoogen. We 
zullen dus nooit actief mogen immuniseeren in een koppel, 
waaronder reeds enkele ziektegevallen zijn voorgekomen, om- 
dat we hier kans loopen om reeds besmette dieren aan te treffen. 
Is de ziekte reeds in een koppel voorgekomen, dan mag 
daar dus alleen gebruik worden gemaakt van de serumin- 
spuiting, van de passieve immunisatie. De nog niet zichtbaar 
zieke, echter wèl besmette dieren zullen dan genezen zonder 
dat we er iets van merken. Alle dieren uit zoo'n koppel 
krijgen dan een tijdelijke immuniteit en nu kunnen we later, 
om de immuniteit meer blijvend te maken, nog eens met 
smetstof gaan enten. Dieren, die reeds zichtbaar ziek zijn, 
zullen uitsluitend met serum behandeld worden en wel zoo 
lang tot zij geheel hersteld zijn. 
In de serumenting hebben we dus, naast een voorbehoe- 
dende, tevens een geneeskrachtige enting, in enting met smet- 
stof hebben we alleen een voorbehoedende. 
Breekt er dus in een kampong een besmettelijke veeziekte 
uit en bestaat er een enting tegen die ziekte, dan zal in de 
kampong zelf uitsluitend worden ingespoten met serum, in 
de directe omgeving wordt met serum en smetstof tegelijk 
gewerkt en op verderen afstand direct met smetstof. Hier- 
