- 421 — 
Het gehalte aan koolzure natron is echter in beide gronden nog 
zoo hoog (0.312 pCt. en 0.108 pCt. Na2 CO3), dat zij ongetwijfeld 
onder de sodagronden zijn te rangschikken en dat zoowel de 
slechte physische structuur als de onvruchtbaarheid uit het so- 
dagehalte zijn te verklaren. 
Ook de ervaringen, opgedaan bij de met dezen grond genomen 
potproeven, vinden in het sodagehalte een bevredigende verklaring. 
Bij deze potproeven, die ten doel hadden, na te gaan of toevoeging 
van verschillende grondverbeterende of bemestende stoffen de 
structuur van dezen grond vermocht te verbeteren of den groei van 
het riet daarin te bevorderen, bleek nu, dat, terwijl stalmest, zelfs 
in zeer groote hoeveelheden verstrekt, geen goede uitwerking had, 
toevoeging van kalk daarentegen een opvallende structuurverande- 
ring teweeg bracht. In de potten, waaraan 3.6 pCt. ongebluschte 
kalk was toegevoegd, veranderde de taaie, kleffe, ondoorlatende 
klei, waaruit deze grond in natuurlijken toestand bestond, lang- 
zamerhand in een rulle, gemakkeüjk met de hand fijn te wrijven, 
goed draineerende aarde, die aan de physische eischen aan een 
goede bouwkruin te stellen, volkomen voldoet. 
Om de vraag te beantwoorden, hoe heeft men zich het ontstaan 
van dezen sodagrond in het regenrijke klimaat van Pemalang te 
denken, werd ook het welwater uit dezen grond onderzocht. Dit 
bleek eveneens vrij veel aan koolzuur gebonden natron te bevatten, 
nl. 492 mG. per L. 
Aan de aanwezigheid van dit natriumcarbonaat houdende onder- 
giondsche water, dat, eenmaal in den grond opgestegen, dezen zoo 
ondoorlatend heeft gemaakt, dat van uitwasschen weinig sprake 
meer kan zijn, meenen schrijvers het ontstaan van den sodagrond 
te moeten toeschrijven. 
Archief voor de Suikerindustrie in Ned. Indië, No. 18, 1914. 
Autoreferaat. 
DJAMOER GEPAS BIJ HEVEA IN DE F. M. S. 
De Heer F. J. Brooks, GouvernementsMycoloog der Gefedereerde 
Maleische Staten, heeft den 17en Mei 1914 te Ipoh voor de leden 
der Central Perak Planters Association eene lezing gehouden over 
de zoogenaamde „Pink Disease" (djamoer oepas). Aan het over die 
lezing in „The Times of Malaya" verschenen verslag is het volgende 
ontleend. 
Naar de meening van genoemden Ambtenaar is „pink disease" de 
meest ernstige van de thans bekende ziekten, welke rubberboomen 
