— 425 — 
waschwater naar de fabriek. Deze bewerkingen hebben tusschen half 
zes en elf uur morgens plaats, terwijl 's middags van 3 6 uur 
door dezelfde tappers de gestolde caoutchouc van de boomen ver- 
zameld wordt. 
Toen de prijzen van de caoutchouc plotseling zoo sterk daalden, 
heeft men getracht, nog economischer te werken en heeft men 
het gebruiken van water bij het tappen laten vervallen. 
Hierdoor is het mogelijk geweest, aan een tapper 600 boomen 
per dag te geven en aan een vrouw 450. 
Wanneer men nagaat, dat de tapkosten ongeveer 75 % van de 
exploitatiekosten bedragen, is het wel duidelijk, dat hierdoor de 
kostprijs van de caoutchouc sterk verminderd is. 
Volgens GiRARD zou de qualiteit van de zonder waterspoeling 
verkregen caoutchouc beter zijn dan wanneer water bij het tappen 
gebruikt wordt, hetgeen ref. echter onwaarschijnlijk voorkomt. 
Ann. des planteurs de caoutchouc de V Indo-Chine 1914, p. 289. 
d,j\ 
OVER DE BEOORDEELING VAN PROEFVELDRESULTATEN. 
In het Archief voor de Suikerindustrie in Ned. Indië heeft Dr. 
GEiiRTS een zeer lezenwaardige verhandeling geschreven over boven- 
staand belangrijk onderwerp. 
In het eerste gedeelte behandelt hij de oorzaken, waardoor ver- 
schillen tusschen de gelijk behandelde veldjes van een proef op- 
treden, de toevalswet met de waarschijnlijkheidskromme, de for- 
mu es voor de fouten (de schijnbare) en hun toepassing op de 
proefresultaten. Op blz. 927 vindt men daarna een hoofdstuk over 
de „Practische bezwaren bij de toepassing van de middelbare fout", 
waarin aan de hand van de door Baule in 1913 in Fuhling's Land- 
wertschaftliche Zeitung geschreven verhandelingen duidelijk gemaakt 
wordt, dat niet alle fouten van een proef de toevalswet volgen, 
toevallig zijn, maar dat er ook systematische fouten voorkomen, 
waardoor het gemiddelde verschoven en minder betrouwbaar kan 
worden. Onder deze systematische fouten vallen alle afwijkingen, 
die niet op het geheele veld regelmatig inwerken, maar plaatselijk 
invloed op het resultaat hebben. Hiertoe kunnen dus behooren 
beschadigingen door ziekten, vreterij, legeren van het riet, slechte 
plekken in t proefveld enz. 
In het volgende hoofdstuk wordt nagegaan, hoe deze bezwaren 
zooveel mogelijk te ondervangen zijn. Door middel van enkele 
