EEN PRAKTISCHE TAPPROEF OP WETEN- 
SCHAPPELIJKEN GRONDSLAG 
^ DOOR 
A. W. E. de Jong. 
Bij de tot nu toe genomen tapproeven heeft men steeds de 
opbrengsten van groepen boomen, waarop de verschillende 
tapwijzen waren aangebracht, met elkander vergeleken, daarbij 
stilzwijgend aannemende, dat deze groepen gelijke opbrengsten 
zouden gegeven hebben, wanneer zij volgens eenzelfde tapwijze 
getapt waren. 
De eerste proeven, op deze wijze met een gering aantal 
boomen genomen, waarbij de som van de omtrekken der boomen 
op een bepaalde hoogte voor de verschillende groepen gelijk 
genomen werd, deden reeds spoedig zien, dat groote verschillen 
in caoutchoucproduceerend vermogen bij de boomen voorkomen 
en dat de omtrek van een boom geen maat is voor de hoe- 
veelheid caoutchouc, die hij in een bepaalden tijd kan leveren. 
Hierna heeft men, om den invloed van deze zoogenaamde 
individueele verschillen op het resultaat zooveel mogelijk uit 
te schakelen, het aantal boomen in de groepen grooter genomen. 
Spring gebruikt dan ook bij zijn proeven, ongeveer de eenige 
die voldoende lang voortgezet zijn, 60—100 boomen in elke 
groep. Heeft men met werkelijke individueele verschillen te 
doen, dan is het duidelijk, dat, naarmate het aantal boomen 
m de groepen vergroot wordt, de kans kleiner wordt dat de 
groepen in caoutchoucproduceerend vermogen verschillend zijn. 
Behalve echter dp individueele verschillen, heeft men bij 
cultuurproeven steeds te letten op den invloed, dien de stand- 
plaats van de plant op haar productievermogen heeft, en het 
is in verband met hetgeen men bij het vergelijken van soorten 
en bij bemestingsproeven gevonden heeft, zeer waarschijnlijk, 
Teysmaiinia, 1014. :u^ 
