— 448 — 
dat de groote verschillen, welke bij de Heveaboomen in liun 
productievermogen gevonden werden, voor een deel aan verschil 
in standplaats te wijten zijn. 
Bij het nemen van tapproeven zal men dus, om te voorkomen, 
dat grondverschillen invloed op het resultaat krijgen, de 
boomen, welke in een groep samengebracht worden, niet alle 
naast elkander kiezen, maar ze in eenige parallelgroepen 
verdeelen. Deze parallelgroepen moeten dan regelmatig over 
"het terrein verdeeld worden, op de wijze als men dit bij 
bemestingsproeven gewend is. 
ïot nu toe heeft men hieraan meestal niet voldaan en 
werden de boomon van een groep bijna altijd bijeen gekozen. 
Dat hierdoor echter fouten kunnen gemaakt worden, ook al 
gebruikt men 100 boomen in elke groep, i§ gemakkelijk te 
begrijpen, als men bedenkt, dat bij parallelveldjes dikwijls 
ook groote verschillen gavonden werden. 
De mogelijkheid is dus niet uitgesloten, dat de uitkomsten 
van de tot nu toe verrichte tapproeven niet geheel juist zijn. 
Behalve door het gebruiken van parallelgroepen kan men 
ook nog door het nemen van een voorproef, waardoor het 
caoutchoucproduceerend vermogen van de groepen bepaald 
wordt, het maken van fouten voorkomen. Hierbij moetende 
verschillende groepen op een bepaalde, voor alle groepen ge- 
lijke wijze gedurende eenigen tijd getapt worden. Het beste is, 
deze periode zoodanig te kiezen, dat zoowel de regen als de 
droge tijd hun invloed kunnen uitoefenen. Evenals bij andere 
cultuurproeven, en misschien zelfs in nog grootere mate bij 
tapproeven, kan het meer of minder gemakkelijk vasthouden 
van het water in den grond aanleiding zi^jn van opbrengst- 
verschillen. 
Bij deze op de eene of andere wijze genomen proeven zal 
men steeds een groot aantal boomen moeten gebruiken, het- 
geen het aanzetten van meerdere proeven tegelijk bemoeilijkt 
Daarom werd getracht, een methode te vinden, waarmede, bij 
gebruik van een klein aantal boomen, een voldoende nauw- 
keurige uitkomst ve/ kregen wordt. 
De hiertoe uitgedachte methode zal door de beschrijving van 
de volgende proef duidelijk worden. 
