— 4.72 — 
moeten aangeven, slechts goed zijn 3 bij katjang, 2 bij Soja 
hispida, 1 bij cassave, 1 bij Batatis edülis, 1 bij rubber, l . bij 
sereh, 2 bij mais en 1 bij rijst, dus 11 proeven. 
En dat zijn dus de honderden goed opgezette proeven, di^ 
de Heer de Jong bedoelt. Begrijpt de Heer de Jong nu het 
nut van eenig medezeggingschap van het Landbouwbureau 
bij gemeenschappelijke proeven op afgehuurde terreinen ge^ 
nomen? 
Met recht kan het Landbouwbureau spreken van honderden 
goed opgezette proeven, die door hun groot aantal, ook bij 
geen contröle-perceelen, een veel juister kijk geven in de 
behoeften van een bepaalde streek dan de weinige onprakti- 
sche en gecompliceerde proeven van het Landbouwdeparte- 
ment. 
In 1913 werden 29 tabaksbemestingsproeven in het Wono- 
sobo'sche aangezet, alle met de 3 perceelen : volledig bemest 
N. P. K,, bemest zonder kali N. P., enonbemestO. De oogst- 
waai'de was gemiddeld, na aftrek der bemestingskosten, voor 
volledig bemest N, P. f 994,20 per bouw, voor bemest 
zonder kali N. P. f liiJl en voor onbemest ƒ 339.80, wat 
schitterende resultaten zijn. 
In Bodjonegoro werden bij tabak 6 proeven N. P. K. — N. P.— 
O. genomen, waarvan 4 afgeoogst, met goede resultaten, ook 
wat de Kali-toevoeging betreft, bij mais 'werden 7 proeven 
P- K, — N. P. — O. genomen, waarvan 1 afgeoogst met goed 
resultaat voor volledige bemesting, terwijl kali niet gewerkt 
had; bij cassave 3 proeven, alle met mooie resultaten voor 
volledige bemesting, waarbij 2 werking van kali vertoonden., 
terwijl 1 proef, de eenige voor Bodjonegoro toevallig zonder 
N. P. perceel was, bij bataten 1 proef N. P, K. — N. P. — O. met 
eenig resultaat voor volledige bemesting N. P. K.; bij katoen 
1 proef N. P. K. — N. P. — O. met mooie resultaten voor N. P. K 
en waarbij de kali prachtig werkte; bij rijst 5 proeven N. P. K.— 
P. — O,, alle toen (bij het typen der tabellen) nog niet 
geoogst. 
In de buurt van Bandoeng werden aangezet in 1913 
13 proeven bij aardappelen, waaronder 5 met de 5 perceelen 
N.P.K,--N. P.— N.K.— P.K.—O. en alle andere met de perceelen 
