— 517 — 
In de thee vindt men naast coffeïne de volgende alkaloïden: 
theobromine, theophylline, xanthine, methylxanthine en adenine. 
Ze komen in zulke kleine hoeveelheden voor, dat ze slechts van 
weinig belang zijn. Voor de opgegeven nadere inlichtingen omtrent 
deze stoffen moet naar het oorspronkelijke werk verwezen worden. 
Coffeïne- werd in de thee in 1827 gevonden; eerst tn 1838 werd 
het geïdentificeerd met het in koffie gevonden alcaloïde. Het komt 
in een heele reeks van planten voor, die o.a. de volgende producten 
geven; thee, koffie, cacao, kola, guarana, maté. Opmerkelijk is, 
dat de verschillende planten, die deze produkten geven, niet in 
een en dezelfde streek of onder een en hetzelfde klimaat voorko- 
men. Ook is het opvallend, dat men al de coffeine houdende plan- 
ten, die als genot- of voedingsmiddel te gebruiken zijn, reeds sedert 
lang kende en ook alle exploiteerde. Bij al deze planten worden 
hoofdzakelijk die gedeelten verwerkt, welke het grootste gehalte aan 
coffeïne hebben. Op de bereidings methoden kan niet worden inge- 
gaan, daar zulks te ver zou voeren. 
Er volgt dan een lijst van het coffeïnegehalte van verschillende 
deelen der planten, welke bovengenoemde producten geven. De 
cijfers voor de deelen der theeplant behoeven hier niet weergegeven 
te worden; het zijn de cijfers van van Romburgh en Lohman • i. 
Assam=thee heeft een hooger coffeïne gehalte dan China-thee en 
jonge blaren bezitten meer coffeïne dan oudere. In het zaad werd 
geen coffeïne gevondon. 
Waarom in sommige planten, welke zeer na verwant zijn aan de 
theeplant, geen coffeine voorkomt, is nog niet uittemaken, daar de 
rol der alkaloïden bij de plant nog niet voldoende vaststaat. Wel 
veronderstelt men, dat de alkaloïden, als stikstofhoudende stoffen, 
een dergelijke rol spelen als urinezuur en ureum bij het dierlijk orga- 
nisme, terwijl men anderzijds aanneemt, dat de alkaloïden dienen om 
de planten te beschermen tegen aanvallen van insecten en andere 
vijanden. Dit laatste is echter slechts bij uitzondering het geval ; der 
insecten lijden meestal zeer weinig door alkaloïden. 
In de thee is coffeïne in ieder geval een zeer belangrijk bestand- 
deel, wat betreft de physiologische werking. De smaak er van 
wordt in een theeaftreksel gemaskeerd door die van de looistof 
en andere stoffen, zoodat er bij het proeven van thee weinig of 
geen rekening gehouden wordt met de coffeïne. Daar men bij het 
proeven het theeaftreksel slechts enkele oogenblikken ih den mond 
1) Vierde verslag over de Onderzoekingen betreffende op Java ffocultivoorde 
Tlieeën, 1897, blz. 38. 
