— 553 — 
Wie gelegenheid heeft otn een of een paar poejoes een 
tijd achtereen te bespieden in hun dagelijkschen struggle 
for life — als men de kunst verstaat, zich een poos lang dood- 
stil te houden, lukt dat heel goed — wordt op het eerste 
gezicht reeds getroffen door hun typisch hoenderachtige ma- 
ïiier van doen. Hetzelfde wandelpasje, afgewisseld door het 
hier en daar oppikken van iets eetbaars, in het voorbijgaan 
gevonden; ook hetzelfde eigenaardige scharrelen en krabben 
met de pooten, als de buit eerst blootgelegd moet worden; 
ten slotte hetzelfde wijsgeerige bekijken van een niet alledaag- 
sche vondst, die behoorlijk gedetermineerd moet worden, 
alvorens omtrent de verdere bestemming een beslissing wordt 
genomen. Kortom, een miniatuur van ons huishoen met al 
zijn grappige gewoonten. 
Maar in een belangrijk opzicht verschilt de Turnixpugnax 
van den nuttigen vogel, die bij de rijsttafel zoo'n gewichtige 
rol speelt. Immers bij den ajam (ook den wilden) is de haan 
het hoofd der huishouding niet alleen, doch tevens de geluk- 
kige echtgenoot van een heele collectie liefhebbende vrouw- 
tjes, die hem het leven veraangenamen als loon voor de 
van hem ondervonden genereuse protectie. Bij de poejoes 
is dat anders. In deze kringen bestaat de echtvereeniging 
üit één haan en één hen...... pardon, uit één hen en één 
haan, d. w. z. in theorie. Hier zijn de vertegenwoordigsters 
der „teedere" sexe de onbestreden heerscheressen, dit niet 
in theorie, doch wel wis en degelijk in de practijk des levens. 
Aan haar luimen hebben de heeren zich te onderwerpen op 
straffe van ernstige kastijding. Welk een ideaaltoestand voor 
voorstanders van „de rechten der vrouw" ! Het eieren leggen 
neemt mama nog voor hare rekening, maar dat is dan ook 
de eenige vrouwelijke zwakheid, waaraan zij zich bezondigt. 
Het uitbroeden van het legsel en het grootbrengen der jongen 
^grappige diertjes, als men ze als kogeltjes over den grond 
ziet voortrollen) behoort tot de plichten van den ouden heer, 
■die het in deze periode te druk heeft om zich met egalief 
te occupeeren. En van deze gelegenheid maakt zij naar 
^lle waarschijnlijkheid gebruik om haar „kalf van 'n vent" 
iïiet de jonge bloedjes op een goeden dag in den steek te 
