— 587 — 
OLIE UIT HEVEAZADEN. 
De schrijver begint met er de aandacht op te vestigen, dat de tijd 
van groote winsten, door meerdere ondernemingen met den verkoop 
van Heveazaad behaald, voorbij is, daar het afzetgebied thans be- 
perkt is, omdat weinig meer uitgebreid wordt en iedere onderneming 
haast over eigen zaad beschikt. 
Het ligt dus voor de hand, dat iedere poging om de zoo gemak- 
kelijk te verzamelen Heveazaden toch loonend te exploiteeren, de 
belangstelling van planters waard is. Er bestaat kans, dat men van 
het hooge oliegehalte profijt zal kunnen trekken. 
Door schrijver zijn van een groot aantal ondernemingen zaden 
op hun gewicht onderzocht; de zwaarste wogen 8, de lichtste nog 
geen 3 gr. Gemiddeld werd voor versche zaden 3.8 gram per 
stuk gevonden. Aan de lucht verliezen ze snel in gewicht, zoodat 
na 3 weken nog slechts 3.25 gram wordt gehaald, waaraan de kern 
voor 1.80 gr. de zaadhuid voor 1.45 gr. bijdraagt. 
Daar al deze cijfers op uitgezochte gezonde zaden betrekking 
hebben, werd ook een picol zaden, die zonder eenige voorzorg 
ingezameld waren, onderzocht. Hierbij bleek lOo/o waardeloos te 
zijn, waaraan mieren, varkens of schimmels schuld hadden. In de 
praktijk zal men dus er op moeten rekenen, dat 600.000 zaden 
opgeraapt moeten om 1 ton droge kernen te verkrijgen. De schat- 
tingen van andere onderzoekers varieeren van 400.000-800.000, 
stuks, welk verschil te verklaren is door de behandeling der boomen, 
waarvan het zaad geoogst is. Het is toch een bekend verschijnsel, 
dat de zaden lichter worden, naarmate de boomen langer in tap zijn. 
Daar de zaadhuid waardeloos is — op de ondernemingen zelf kan 
ze als brandstof gebruikt worden— , zal het in de toekomst wel het 
meest aan te bevelen zijn, de zaden ter plaatse te hullen. Eendaar- 
voor geschikte machine kost f 1100—. 
Voor het oliegehalte der kernen werd 42 «/o gevonden, waarvan 
door warm persen wel ruim SO^/o zal kunnen worden gewonnen. 
Het stikstofgehalte der boengkil bedroeg 4.8 o/o, zoodat deze als 
meststof bruikbaar is, terwijl ze eveneens als voederkoek kan wor- 
den gebezigd. 
Volgens een enquête van het Imperial Institute te Londen zal de 
oHe als surrogaat van lijnolie gebruikt worden, vooral voor de 
bereiding van zachte zeep. Autoreferaat. 
Uit Med, No, 10 van het Bes. Proefst, Djember. 
Teysmannia, 
39 
