- 618 — 
Directeur van een Proefstation voor de Java-Suikerindustrie, 
een kentering in de waardering van wetenschappelijk werk 
opmerken, ofschoon er ook wel als welkom gehoord werd: 
„Moet die man ons leeren, hoe wij riet moeten planten, die 
tot nu toe onderzoekingen over vacuolen verricht heeft?'* 
Nu wordt er zeker bij de Java-Suikerindustrie niet meer 
getwijfeld aan het groote nut, dat hier landbouw en industrie 
van de wetenschap trekken. 
In Ned. Indië heeft de tropische landbouw zich, misschien 
meer dan elders, zelf geholpen bij het oprichten van eigen 
proefstations, waarnevens echter ook van Regeeringswege 
hulp werd verleend. Wat nu beter is, particuliere proef- 
stations of ambtenaren, is moeilijk in het algemeen te zeggen. 
De Regeering kan ambtenaren aanstellen, die geheel vrij 
werken, maar er bestaat gevaar voor overdreven bureau- 
cratie. Bij particuliere proefstations kan zich de moeilijkheid 
voordoen, dat de planters den onderzoeker aan banden willen 
leggen en het onderzoek in een bepaalde richting wenschen 
te drijven. Door dit laatste schrikt men soms de onafhan- 
kelijken, de meest bekwamen, af. Melohior Treub trachtte 
dit te verhelpen, door de particuliere proefstations onder zijn 
olïicieele bescherming te nemen, wat een gedeeltelijke oplos- 
sing der kwestie was. Spreker wijst dan in het kort op de 
groote verdiensten van M. Treub voor de Nederlandsch-In- 
dische landbouw, vooral ook, omdat hij steeds het wetenschap- 
pelijk ideaal zoo hoog hield. 
De praktijk verwacht nu natuurlijk van den onderzoeker 
in de eerste plaats inlichtingen in gevallen, waarin de prac- 
ticus geen raad weet. Indien zich dit ver uitstrekt (bestrij- 
dingsmiddelen tegen ziekten en plagen, analyses van gron- 
den en meststoffen, enz.), dan zal de wetenschappelijke onder- 
zoeker hetzij zonder lust werken, hetzij geestelijk achteruit- 
gaan. Scherpe grenzen zijn hier echter niet te trekken. Wordt 
zulk analyse- of inlichtings werk slechts als bijzaak verricht, 
zoodat er nog tijd voor ander zuiver wetenschappelijk onder- 
zoek blijft, dan zal het niet zoo deprimeerend op den natuur- 
onderzoeker werken. 
Schakelt men nu genoemd werk uit, dan zal dus de weten- 
