— 640 — 
Dr. Cramer geeft de Braziliaansche methode van bereiding 
van ruöber, zooals die op de onderneming Gido Redjo toe- 
gepast is. Men verdeelde den gezeefden latex in twee deelen, 
de eene portie werd gecoaguleerd met azijnzuur, de andere door 
rooken. Voor dit laatste gebruikte men een oventje van 
plaatijzer met een schuinstaande uitmonding voor den rook. 
Door den schuinen stand van deze rookpijp kan men onder 
den bol gedurende de bewerking een bak plaatsen om 
afdruipenden latex op te vangen. De rookpijp is aan de mon- 
ding afgeplat en geeft een breeden rookstraal. Als brandstof 
werd droog koffiehout gebruikt. 
In den rook houdt men een stok, dien men ronddraait en 
waarop men den latex laat druppelen, die daar bijna onmid- 
dellijk coaguleert. Men draait den stok langzaam rond en er 
vormt zich dan een bal van gecoaguleerden latex. 
Er werd 24 dagen lang gerookt, plus minus 4 uur per dag. 
Er werden 183,5 liter onverdunde latex verwerkt en deze 
gaven 40,2 klgr. droge crêpe, terwijl eenzelfde hoeveelheid 
een bal gaf, verkregen door rooken, van 60,2 klgr. Na 35 
dagen nam hij niet meer in gewicht af en woog 50,4 klgr. 
Na het nemen der proef liet men de tappers zelf rooken, 
wat eerst niet erg vlug ging. Na een zekeren oefeningstijd 
ging het echter heel goed en er wordt weinig gemorst. De 
tappers gieten juist genoeg sap over den bal om niets door 
afdruipen te verliezen. De temperatuur schijnt ook den 
latex te doen stollen, waarom eiken dag de bal bij hec begin 
weer opnieuw verwarmd wordt. 
Daar elke tapper zelf den latex kan rooken, zal men het 
procédé overal kunnen toepassen. Extra werkvolk is er niet 
voor noodig. 
Het zal niet gemakkelijk zijn, een middel te vinden om 
den bal mechanisch te doen draaien en den latex er op te 
druppelen. 
Er is nog geen beoordeeling uit Europa over de zoo be- 
reide rubber. 
Dk. Yriens geeft nog enkele détails over procédés, die in 
Deli gebruikt worden voor het coaguleeren van rubber. De- 
ze werkwijzen berusten op het laten vloeien van latex over 
