— 683 — 
fers duidelijk, dat er in het opvolgen van hunne raadgevin- 
gen ook geldelijk voordeel schuilt. 
Het boek is „in bevattelijken vorm" geschreven, zooals 
het in het voorbericht heet. Zonder ergens op de paden der 
kwakzalverij te vervallen — hoe zou het ook anders met zulke 
gidsen — vindt men hier een elftal stukken, welke voor leeken 
verstaanbaar zijn, zonder daarb j hun waarde voor vakmannen 
te verliezen. Zij zijn echter niet slechts verstaanbaar, maar 
ook onderhoudend, boeiend zelfs voor wie in deze dingen 
belangstelt. 
Inderdaad, referent heeft zelden met zooveel instemming 
een boek begroet als deze „Plantage-hygiene." Wie nogal 
eens op ondernemingen rondtrekt, weet, dat er nog plaats 
is voor vele goede wenken, en dat dikwijls uit onwetendheid 
vele menschenlevens worden opgeofferd. Dit boek kan veel 
bijdragen tot verbetering, indien het tenminste gelezen wordt 
en het gelezene wordt toegepast! 
Het eerste artikel behandelt de prophylaxis tegen het 
invoeren van ziekten op Cultuur-ondernemingen. De. Kuenen 
bespreekt daarin de quarantaine-ordonnantie en de immigratie. 
Vooral voor de buitenbezittingen is dit punt van gewicht. 
De bijdragen vaa De. Baermann over koeli-hospitalen en 
koeliewoningen bieden door de vele foto's en teekeningen 
voldoende gegevens om belanghebbenden in staat te stellen 
ona de gebouwen op hunne ondernemingen hygiënisch zoo vol- 
maakt mogelijk in te richten. De werkwijze van een hospi- 
taal in Dell wordt in bijzonderheden geschilderd., 
Op het gebied van den afvoer van faecaliën, waarvan 
Dr. Grijns schrijft, wordt helaas zeer veel gezondigd. De 
gevaren daarvan met het oog op typhus, cholera, dysenterie 
en ingewandswormen worden uiteengezet en menig admi- 
nistrateur zal uit eigen ervaring de hier gegeven uiteenzet- 
ting als juist moeten erkennen. Ook de note gaie ontbreekt . 
ï^iöt, getuige de beschrijving van de levenswijze der vliegen : 
»De vlieg heeft een van den onzen afwijkenden smaak, die < 
jjhaar ertoe brengt zich gaarne op menschelijke uitwerpselen 
jjfieder te zetten, om onmiddellijk daarna onze spijzen met > 
