— 712 — 
zijn als het ware de melkkoeien van de gramang, want in 
analogie met het melken van koeien d. i. dus een kunstbe- 
werking om de melk aan de koe te ontnemen, worden ook 
hier de groene luizen langs kunstmatige weg van hun zoet 
excreet beroofd. Wanneer men een kwartier geduld heeft en 
met behulp van een loupe goed toekijkt, dan is de kans groot 
om op een met groene luizen bezette koffietak waar te ne- 
men, dat de mieren .met hun sprieten de groene, luis op hun 
rugzijde kriebelen, totdat eindelik een kleine vochtdroppel 
uit de anus ontwijkt, welke op een handige wijze, zeer vlug 
door de mieren met hun bek opgevangen wordt. Duurt het 
de mier echter te lang, dan probeert hij het met een andere 
schildluis. Ik kan niet aannemen, dat de mieren met hun 
sprieten het vocht bepaald uit het lichaam van de schildluis 
drukken; daarvoor is de bewerking niet hardhandig genoeg. 
Ket manoeuvreren met de sprieten op de rug van de groene 
luis werkt meer als physiologiese prikkel. 
Het zoete sap, dat de mieren aan de schildluizen hebben 
onttrokken, wordt gedeelteük door hen zelf genuttigd, doch 
voor een ander deel naar het nest gebracht, waar het als 
voedsel voor de larven en waarschijnlik ook voor de koningin- 
nen dient. Een mier, die voldoende vocht verzameld heeft, 
hetgeen aan zijn gezwollen achterlijf merkbaar is, loopt dan 
ook van de boom terug naar het nest, dat meestal aan de 
basis van de koffiestam of daarvan niet ver verwijderd, onder 
of boven de grond te vinden is. Dikwijls nestelen de gra- 
mangs ook in vergane boomstammen. 
De vraag is nu, of deze groene luizen bepaald door P%w- 
lepis gekweekt worden. Tijdens mijn langdurige waarnemin- 
gen en proeven heb ik geen aanwijzingen daarvoor kunnen 
vinden, noch in de boomen zelf, noch in de nesten, en mijn 
overtuiging is, dat de mieren pas verschijnen wanneer er 
groene luizen zijn, en niet dat groene luizen optreden, waar 
eerst mieren voorkomen. De mier treedt dus sekundair op, 
de groene luis is primair. Ik heb wel een half jaar lang 
Lecanium viride op een koflfieboom gekweekt, bij afsluiting 
van mieren en toch met succes. Ook kweekproeven op sten- 
gels van kofïïeplanten, die door lijmringen geïsoleerd waren, 
