— 713 — 
bewezen mij, dat Lecanium viride zich bij afwezigheid van 
mieren evenzo goed ontwikkelen kan als bij tegenwoordigheid 
van Plagiolepis. Het is ook niet moeilik, in een koffieaan- 
plant bomen te vinden, die sterk met groene luis bezet zijn, 
doch volkomen vrij van Plagiolepis. 
Deze waarnemingen bewijzen echter nog niet, dat Plagiolepis 
de groene luis niet naar andere plaatsen overbrengt om ze 
doelbewust te kweken. Ook hiertegen pleiten mijn langdurige 
observatie's. Nooit is het mij gelukt, Plagiolepis met een 
groene schildluis in de bek aan te treffen, om ze naar elders 
over te brengen. Het onderzoek van de gramangnesten le- 
verde evenmin enig resultaat. Trouwens waarvan zouden 
de groene luizen in de mierennesten moeten leven, daar 
Plagiolepis voor zijn nestbouw onder de grond geen wortels 
speciaal blootlegt, terwijl in de bovengrondse nesten de ge- 
legenheid om groene luizen te kweken natuurlik totaal ont- 
breekt. 
Sommige mierensoorten kweken luizen door ze onder de 
grond in hunne nesten te slepen en ze daar op voor dat 
doel blootgelegde wortels te brengen ; dat is o. a. het geval 
met mieren uit het geslacht Lasius. Plagiolepis doet zulks 
echter niet. 
Doelbewust Lecanium viride kweken en verspreiden^ doet Pla- 
giolepis dus niet! Ook aan andere waarnemers van de gra- 
mang O. a. Zimmekmann, Neumann en Pandan is het niet 
geluk aan te tonen, dat de groene luis door de gramang 
verspreid word. Hiertegenover staat, dat de idee, dat de 
gramang verspreider, en kweker is van de groene luis en als 
zodanig schadelik, bij de planters vastgeroest is. Hoe dat 
denkbeeld ontstaan is weet ik niet. 
Slechts één enkele maal ben ik er in geslaagd, na vele 
observatie's en na mikroskopisch onderzoek van talrijke gra- 
^angs, om op de poot van een mier op de overgang van 
tibia en tarsus, een groene luis aan te treffen, die er natuur- 
lik toevallig op terecht gekomen was. Men zou geneigd zijn, 
uit deze enkele vondst af te leiden, dat Plagiolepis, zo niet 
bewust, dan toch onbewust, de verspreiding van Lecanium 
viride in de hand werkt. Die mogelikheid kan bestaan, doch 
Teijsmannta, 1915. 48 
