— 744 — 
Sterk vertegenwoordigd zijn de vischvergiften, de middelen, 
waarmee men visschen bedwelmt om zegemakkelijk te bemach- 
tigen. Vooral de wortel Ysm Derris elliptica Benth., de toeba 
bij uitnemendheid, wordt herhaaldelijk genoemd, onder de zen- 
dingen van Java zoowel als onder die van elders. Inderdaad 
wordt, ook wel in streken, waar het verboden is, het visschen 
met toeba nog steeds op plaatsen, waar het succes belooft, 
niet zelden in practijk gebracht. Tot dit succes is — behalve 
de aanwezigheid van visch — noodig ondiep, niet snel stroo- 
mend water, daar bij groote diepte en snelle strooming het 
vergift te zeer verspreid en verdund zou worden om een 
krachtige werking te ontvouwen. Zoo is dan ook in de buiten- 
gewoon droge Oost-moesson van het afgeloopen jaar de toeba- 
visscherij bijzonder veelvuldig uitgeoefend. 
Andere plantendeelen, die als vischvergift zijn ingezonden, 
zijn vooral: de wortels van Millettia sericea W. et A., die een 
soortgelijke stof bevatten als de Dsrns- wortel, voorts verschil- 
lende deelen van sommige Barringtonia-soor ten — saponine- 
achtige stoffen, — de o. a. als tj eraken of kimalakian 
bekende zaden van Groton Tiglium L., enkele saponine-hou- 
dende Araliaceeën enz. 
Gelijk zich verwachten laat, worden de meest bekende 
vergiften herhaalde malen in het boekje aangetroöen. Zoo, 
behalve de boven reeds besprokene, de blauwzuurhoudende 
pitjoeng {Pangium edule Reinw,); de alkaloid-houdende 
gadoeng {Dioscorea hirsuta de bintaro {Gerbera 
Odollam Gartn.), wier zaden een uiterst vergiftig glucosied be- 
vatten ; de gevreesde mata boeta {Excoecaria Agallocha L.) en 
verschillende andere Euphorbiaceeën, bekend om haarscherp 
melksap; de niet minder beruchte reunghas (Gluta Benghas 
L. en Semecarpus spec.) nevens andere scherpgiftige Anacar- 
diaceeën; de soengsang (Gloriosa superba L.); de brandnetel- 
planten (kemadoeh, Laportea-soorten); de tjermei {Gicca 
nodiflora Lam.), waarvan de wortel vergiftig is; de welbekende 
kratok {Phaseohis hmatus L,); de wali kambing {Sarcolobus 
norcoticus Span.) enz. enz. 
Ook ontbreken de gewone overdreven verhalen niet omtrent 
sommige planten, die nu eenmaal in een bijzonder kwaad 
