— 759 — 
Eerst sedert 1912 treedt djarnoer oepas in de F. M. S. ernstig op, 
wat, zooals de schrijvers terloops opmerken, wel met den regenval 
zal samenhangen. Op Java heeft men djamoer oepas in de Hevea 
de laatste jaren juist zeer gemakkelijk in toom kunnen houden, wat 
zonder twijfel met de krachtige Oostmoessons der laatste jaren 
samenhangt. 
Hieruit volgt, dat de rubberplanters op Java zich niet moeten 
verbeelden, dat djamoer oepas geen ernstige vijand van de Hevea 
is. Waakzaamheid blijft noodzakelijk, want zoodra er eenige natte 
jaren koocen, zal ongetwijfeld de djamoer oepas weer meer van zich 
doen spreken. 
Onderstaande tabel geeft den regenval voor enkele stations inde 
F. M. S. over de laate 3 Jaren in mm. 
Jaar. 
Singapore. 
Penanq. 
Malaca. 
BUKIT^ 
Mertajam. 
Labuan. 
1911 
2202 
1911 
2035 
2261 
2497 
1912 
2560 
2375 
1793 
2407 
2938 
1913 
3398 
2869 
2343 
2682 
3532 
Hoewel ik niet gaarne alles op rekening van den regen zou willen 
schuiven, is het toch opmerkenswaard, dat met den grooteren re- 
genval der jaren 1912 en 1913 een krachtige uitbreiding van de 
djamoer oepas gepaard ging. Het gemis van Qen uitgesproken 
oostmoesson is in dit opzicht ook zeker een ongunstige factor voor 
de Hevea-cultuur in de F. M. S. 
F .T. Brooks and A. Sharples, PINK DISEASE, Buil. 21. Dept. 
of Agr. F. M. S. 1914. 27 blz. 19 fig. 
ru. 
EEN RUBBERFABRIKANT OVER PLANTAGE-RUBBER. 
In het „Handbook 1914 Rubber Exhibition", verschenen bij gele- 
genheid van de Londensche rubbertentoonstelling, geeft W. A. Wil- 
liams eenige beschouwingen over bovenstaand onderwerp op grond 
van zijn ervaringen bij het gebruik van groote hoeveelheden plan- 
tagerubber gedurende de laatste jaren. 
De schrijver klaagt, dat de planters alles aan het uiterlijk opof- 
