DE VVLNERIßVS CAP. 87 
, can. nam,fi vtrunque feorfum experiamur,idem pra;ftare aquam per fe,quod 
prolatis verbis inueniemus.Igkur,vc nugis omiifis atque ineptijs rei naturam 
perfequamur,frigida aqua n5 aliter in vlceribus proficit,q in fngidis morbis, 
in quibus, fi hominem non ita calidum na&a fit, calorem extinguit, & lpfum 
interinut:fi abunde calidum, quüm calorfngus refugiac, & in vnum coacäus 
potetior reddatur,morbum exoluit.quodplacuit Hippocrati,quüm muenem 
boni habmisxftate ne ruorum diftention ej nxhefum fanan aqua frigida fcn- 
bit. cuncTisi^ue^uTnenbus aqua frigüTa nocet:tunc autem ma°-i s lnnocen- 
ter adhibetur, quüm natura & corporis totius,& partis afleöx cafida eft, cum 
i o affeftus recens, quüm per tempeftatem licet fngidis vti . quod fortaffe voluit 
Cornelius Celfus, vbi fineperegrinis & conqmfitis medicamentis folä aqua 
frigidä curan vulnera tradidit:näque,vbi fufnneatur,vlcus purü feruat,repel- 
lendi vimhabet,& naturali calore audto'fanitate reftituit.Sed,quüm osapertü 
eft,ex toto fugienda eft,non modo in capite, quod vino quoq; offenditur,fed 
in ahjs enam partibus. Quod vero ladtant innumeros eiufmodi prafidio libe- 
ratos, vtinam xque liceret,interemptos afpicere, atque eos,qui conualuerunt. 
" "^J^l 116 cara P a & ate 5ßc<juelinamentiscurare. 
X > Capite vulnerato,quüm mflammationispenculum non fit,quemad- 
dumnon opus eft vino,quod repellat,ita nec cataplafmate, quod colleftam 
2. o matenam concoquat , in pus vertat , & dolorem leniat . vlceri enim, cui nul- 
lusaffecTrus iungatur, qua; molliunt & maturant, omma aliena funt-.fub Ins 
enimdiutiusperfeuerat,rordidum&i-nalignumredditur:qua: proximafunt, 
putrelcunt. quamobrem ex toto vitan debent, ac praxipue in capite, quod in 
pnmis ficcantia exigit,&propter caufas fupenus addu6las,& ne(vt ipfe fub- 
dit)purulenta caro,os quoque purulentü efficiat,quo corrupto cerebri mem- 
branam,& cerebrumipfum corrumpineceiTarium effet. ea de caufi catapla- 
lmata fummouet, qua: fere ad pus mouendum inflammationis cauß fiunt, at- 
que excalidis &humidiscomponuntur. cuiufmodieft,quodexfannätriti- 
ci vel,ordei conftat, ex oleo & aqua diluta. eadem quoque reijeit, in opere de 
3 o vkeübwfö 111 eo,quod de articulis eft,quä de fra<äui ä auns: vbi Galenus pro- 
didit cataplafmatis vfum refoluere &erfceminare pofle , non tarnen ficcare 
&detergere, quod ante omnia propofitum eft , quüm caroproducenda fit, 
& inflammatio minimetimeatur. quod fi aliquandodolons vel inflamma- 
tionis caufä adhibeantur,vt ad vlcera frontis,& ad ea etiam,que in reliquo ca- 
pite funt, quüm medicus fcalpelli operä vtitur, fere componuntur ex ljs, qua; 
üccandi magis,quam leqiendi facultatem habent,atque ideirco non ficut ce- 
tera pus mouent duntaxat, fed nonmediocnter etiam ficcant & repellunt, vt 
in kquentibuspatebit. Alinamentis quoque abftinendum,quüm pkrunque 
dentur,vtplaga:oras ad pusefFundendum, vel ad os confiderandü dilatent, 
40 &: medicameta excipiant,qua:,quüm tun»!, ld eft,linametis excipiantur,gr£e- 
ce t^oTcc dicütur:quamuis(tefteGalenoinfecundo deofficinämedici) den- 
tur etiam ad fuppnmendum fanguinis fluxum . In vlcere capitis,mfi alius af- 
f-eäus accedat, neque pus eftundendum , quüm inflammatio nulla fit , neque 
medicametum fuperinducendum, quod linamentis excipiendum fit. Iiis tan- 
tüm, vbi fangurs fLipprirnendus non fit,apertaplagaferuandaeftad oscon- 
fulerandum, vtinfrä demonftrabit . fed, quüm os vel feclum lam eft, vel per- 
fpeftum eft, &feftione non indiget, nihil vltra inducere linamenta expe- 
f iiij 
