348 DE OFFICINA MEDICI 
fpe&ui fubijciuntur, contingere,qua: tactu,audire,qua; auribus comprehendi i 
poffunt.Ergo,qua: inter prognofticorü initia de facie proponutur [narcs acu - 
ta;,oculi cocaui,collapfa tempora]fentiuntur vifu:ta£lu,frigida: aures:taftu fi- 
mul & vifu, cutis faciei dura,arida atque extentaiqua: eodem libro fequuntur, 
auditui fubiecta funt,nempe fternutametum,tuiTis,crepitus, ftrepitufque ho- 
minis praeter naturam Ioquentis, vcl quod mens non conftet , vel quod vox fit 
ftridula,rauca,aut huiufmodi quopii vkio affedta. In morbis autem, qua: ma- 
num poftulant,oculis expofita funt,qua; nigrcfcunt,rubent,tum que quamuis 
ratione fuum colore variant aut retinent.adde exempli caufä in humero,quod 
finus in parte eius articulo fupcrieftä,& extremitas lad fcapularum offis data, io 
vifu percipitur,caput in alä contingitur, auribus aeeipitur ftrepitus in corpore 
asgrotatis,queadmodö, vbi thoracc perforato e plagä fertur fpiritus cum fono. 
Va: item oculis,tadT:u,auribus,odoratu,guftatu,mcnte fentiuntur, 
V- Z^ Subiecit bic omnibus fenfibus mcntem,quam dixiv. vicl^hu (graeci cö- 
muniter vow & <jw* vocant & Asjojj, hoc eft rationem) Ted quoniam & in voce 
quaedam ratio eft,phi!ofophi illam dixerunt dS\t<)&,%p, hoc eft, interiorem,vt 
ab hac ipfam feiungerent.Comprehenduur interiori quid cuique confequens 
fit,quidquc contrarium,ad hxc diuifio, compofitio,refolutio,demoftratio,& 
fiquid eft generis eiufdem.Requiritur autem non immeritö, cur olfaciendi & 
guftandi fenfus ante feorfum mentionem non fecerit, quüm dixit [qua: & vi- 10 
dere contingere, atque audire licetjpoftca vero omnes quinq; propones,men - 
temquoque adiunxerit. Multi fane dixerunt nonnulla abfurda, & quaeferibi 
non merenturralij vero probabilia,ac memorätu digna. hinc autem ordiütur, 
Hippoeratem dicunt pra:cepifle, vt ex eorum,qua: fub fenfus cadunt,fimilitu- 
dine ac diffimilitudinc, morboru notas intelligeremus . Propne aute fub fen- 
fus caderc volunt ea,qu?,vt comprehendantur,non aliam potentiä requirunt, 
fed vna fenfuum coprehenfio fufficit: fub fenfus cadere fimiliter, fed non pro- 
prie, qua: plunbus fenfibus fimul, & tum memoriä,tumratione,quam vocant 
componente,& colligcntem, aeeipiuntur. Colorem vero ex eoru numero efle 
exiftimat,qiia: propne fub fenfus cadunt,itidem fuccum,vaporcm,voce, pne- 30 
tereä duritiem, mollitudinem, calore, frigus, & vno nomine qualitate omne, 
qua; taftu compreheditunat mali,ma]ipunici,piri,aut cuiufuis alterius rei to- 
tam naturam fenfu minime percipi,fed(vtPlato dixit)opinione cum fenfu ra- 
tionis experte,omniaque elfe opinabilia arbitrarrrur,& proptereaquofdä l~x- 
piüs in ipforum cognitionc decipi,cüm vel colorem tantum, vel figuram, vel 
vtrüque naturali non abfimile intuentur. mala enim,mala punica,pira,vuam, 
nucem iuglandcm, & plura alia ex ijs,qua: edendo funt,vbi ex cerä coponun- 
tur,priufquam vel ad narcs admoueantur,vel guftentur,tanganturquc,a veris 
abhorrentia non videri, eum vero falli non polfe , qui ipforum vfum fingulis 
fenfibus ccftimet,omnibus autem rem difeutere finc memoria & cnumeratio- 40 
ne non licere,&hanc non adfcnfum,aut memoriampertinere,fed ad metem. 
nominant autem enumerationcm,n6 folüm ffuua/p/" 3 i u -« 0 '<f , fed etiä my»*j.<px*Ma- 
CTf.Hippocratcm crgo,quüm inquit, [Qua: Sc videre,cötingere,aut audire li- 
cet] volunt eorum,qua; fenfibus fubijciütur,meminifle,vt exemplum aliquod 
in medium afferret,atque vbi ab ijs,qua: fenfibus fimplicitcr,& propne fubie- 
öa funt, ad totam naturam tranfijt iure tunc fenfus omnes, äc metem quoque 
commemoralTe,ita,vt vnmerfa oratio fit huiufmodi. Aggredi medicus debet 
ad vitiorum 
