PIÈCES JUSTIFICATIVES. m 
XII. 
Extraits des procès-verbanx des séances de torture en cause 
^ de Philippe Hertens. 
3julyl792. 
Coram Dominis Borrekens, van Welhuyse et van Hencxthoven, scabinis, 
Comparuit in de benede caemer ter gevangenen steene Philippus Mertens gevangenen 
ende gecondemneert ter sclierpere examinatie by vonnis op beden ter lioogere vier- 
scbaere gewesen, ende bein gevraegt de waerlieyt te seggen, beeft geantwoord dat hy 
onnoozel is, ende persisterende by syne voorgaende antvvoord, is aldaer op bet tortuer 
stoeltjen ende in den balsband geset omtrent bet quaert naer den vier uren van den 
voorii naermiddag. 
Ende is den gevangenen naer bet meestendeel van den tyd dat by op de tortuere 
was, aengeroepen te bebben den soeten naem Jésus, den naem van de Hylige magbel 
Maria ende andere Heyligen, sonder tôt bier toe nog iets bet minsteu gesegt te bebben 
nopens de vraege bem bier voren gedaen, in qualykte gevallen liet balf quaert naer 
half acbt uren, wanneer \vy ondergescbreve commissarissen, geboort het ad vies van den 
doctor, cbirurgeyn ende apoteker, in raede gevonden bebben bem van de pynbank af 
te laeten, ende bem voor eenigen tyde te leggen op eene matrasse op den grond der 
voors. tortuer caemer, waer oppe by verbleven is tôt liet quaert naer agt uren, wanneer 
hy gevangenen, volgens het oordeel van de voors. doctor, cbirurgeyn en apoteker maer 
eerst bequaem en was om de gemelde tortuere te konnen continueren, ende ook 
alsdan door ons commissarissen sefîens gepermitteert is bem gevangenen wederom op 
bel tortuerstoeltjen ende in den lialsband te setten, bet gene alsdan aiso gescbied is. 
Omtrent bet quaert voor elf uren beeft den gevangenen gezegt : Myne heeren, laet 
mey los, dan sal ik u ailes zeggen. 
[Suivent les aveux.] 
Et habita lectura persistit; ende is den gev. vyf minuten naer middernagt tusscben 
3 en 4 july voorz. uyt den balsband van het tortuerstoeltjen geset. 
— 5 july 4792 circa médium tertiae matutinae coram iisdem dominis comparavit (sic) 
in de benede caemer ten gë. steene albier Philippus Mertens ... Den gevangenen segl 
noyt gedaen te bebben de moorden nogte van mynbeer nogte van mev" Mathourné. 
— Eodem die post meridiem is Philippus Mertens gevangenen aldaer, vier minuten 
naer half vier uren, op het tortuer stoeltjen ende in den halsbant gezel. 
Tome LV. 2i 
