OVER HET NUT VAN HERBARIÈN. 
49 
vaar bestaat er alleen wanneer de mode zich meester gaat maken 
van die inrichtingen, die als verzamelplaatsen van feiten en materiaal 
de rustende pool in den heen en weergaanden vloed der meeningen 
behooren te zijn. 
Ik heb hier het oog op de herbariën, en in het bijzonder op de 
openbare herbariën, verzamelingen van droog en dood materiaal, die 
voor een groot gedeelte onzer wetenschap de leggers zijn. De mode 
is thans van hen afgekeerd. De waardeering van hun nut is tijde- 
lijk aan het dalen. De afstammingsleer heerscht in de systematiek 
der planten oppermachtig; zij steunt slechts voor een deel, en in vele 
opzichten slechts middellijk, op de studie van het herbarium-ma- 
teriaal . 
Hieruit ontstaat een dreigend gevaar, dat zich in tijdelijke ver- 
waarloozing van de groote herbariën uit en in de neiging, de voor het 
conserveeren en bewaren van het doode materiaal bestemde krach- 
ten voor de studie der levende plant te gebruiken. Maar, al is deze 
laatste thans meer aan de orde, het gedroogde materiaal mag daar- 
onder niet lijden. Het is voor vele doeleinden evenzeer noodig en voor 
sommige geheel onmisbaar. 
Ten slotte berust de stelselkunde der planten toch op de herbariën. 
Deze bevatten de verzamelingen, die op reizen door alle onderzochte 
werelddeelen bijeengebracht zijn en geven een overzicht over den 
plantengroei van de geheele wereld. Elke inrichting heeft daarbij haar 
bijzondere voorkeur en elk land, dat koloniën heeft, zal trachten zijn 
herbarium een zoo rijke en zoo toegankelijk raogelijke bron te doen 
zijn voor de groote schatten, die de plantengroei der koloniale gewes- 
ten aan wetenschap en industrie aanbiedt. Die verzamelingen moe- 
ten worden gerangschikt en wel zöd, dat zooveel mogelijk soort bij 
soort wordt gebracht, met uitzondering natuurlijk van de speciale 
collecties, die op een bepaalde landstreek betrekking hebben. 
Deze rangschikking, die als de hoofdwerkzaamheid der genoemde 
inrichtingen, naast het conserveeren, moet worden beschouwd, is uit 
den aard der zaak slechts een voorloopige. Voor de eigenlijke be- 
werking brengt zij het materiaal in groepen, b.v. naarde natuurlijke 
familiën. De dieper ingaande, zeer tijdroovende vergelijkende studie 
van het materiaal behandelt die groepen één voor één; vandaar de 
naam Monographie die voor zulk een onderzoek gebruikelijk is en 
die dan meestal ook in den titel opgenomen wordt voor het beschrij- 
vende werk, waarin de resultaten van dat onderzoek worden neerge- 
legd. Ik geloof dat men veilig zeggen kan dat de botanisch-systerna- 
tische monographieën alle of bijna alle in hoofdzaak op herbarium- 
4 
