52 
OVER HET NUT VAN HERBARIËN. 
plant doet herkennen, ook als zij niet bloeit en geen vrucht draagt. 
Wat hij dan ziet is bijna nooit volledig in woorden te brengen. Aan 
een bebladerd takje herkent hij een Kruiskruid, ook als hij de soort 
niet kent, aan een winterknop een Pinguicula of een Pedicularis, 
enz. Deze in woorden niet uitdrukbare ervaring kan rnen zich in ze- 
kere mate, ook voor herbarium-materiaal, eigen maken ; zij bevordert 
de snelheid van het rangschikken ten zeerste. Waar zij inden steek 
laat, treedt in hare plaats terstond het zeer tijdroovende determineeren. 
Voor het conserveeren worden de planten in de meeste groote her- 
bariums opgeplakt. X\ het materiaal is dan vast verbonden met zijn 
etiquette. Een verwisseling kan, na het opplakken, niet meer plaats 
hebben. Op die opgeplakte vellen plegen monographen hunne op- 
merkingen te schrijven, iets wat het werk van latere onderzoekers 
zeer vergemakkelijkt en tevens — wat dikwijls wel noodigis — ver- 
levendigt. Men werkt dan als het ware samen met zijne voorgangers, 
en den heilzamen prikkel daarvan mocht ik o.a. in de herbariën van 
Parijs en Kew ondervinden. 
Het conserveeren eischt verder het dooden van schadelijke insec- 
ten, b.v. den herbarium-kever (Anobium), motjes en andere. Dit ge- 
schiedt door middel van damp van zwavelkoolstof. De portefeuilles 
worden gelegd in kisten, die goed gesloten kunnen worden en waarin 
men die kwalijkriekende (en licht ontvlambare) vloeistof laat verdam- 
pen. Alle nieuwe aanwinsten gaan terstond in die kisten, maar het is 
goed ook de andere portefeuilles regelmatig en om beurten aan die 
bewerking te onderwerpen. Er zijn natuurlijk nog andere middelen, 
maar deze ga ik hier met stilzwijgen voorbij. 
Toen ik nog jong was en Professor Suringar nog geen assistent 
had, heeft hij mij een tijd lang met dit werk, voor het herbarium der 
Nederlandsche Botanische Vereeniging, belast. Ik had toen mijn eigen 
collectie van inlandsche bloemplanten al vrij wel compleet en behoefde 
dus de planten, die zonder naam waren ingekomen, niet te determi- 
neeren om ze bij haar soort of geslacht te brengen. Vele Zaterdagen 
heb ik aan dit droge, maar toch zeer leerzame werk besteed. Waar ik 
in twijfel bleef, legde ik de planten eenvoudig op zijde, tot Suringar 
eens kwam kijken. Hij kende ze alle, wees mij waaraan ik ze her- 
kennen kon, zeide mij de namen en liet het verdere werk aan mij 
over. Het ging tenslotte betrekkelijk vlug. Na de rangschikking van 
het ingekomen materiaal diende dit eerst voor zijn jaarverslag en kwam 
daarna in het herbarium. Van dat werk is mij altijd een groote 
voorliefde voor de flora van ons land bijgebleven, zoowel voor degeo- 
graphische verspreiding onzer inlandsche planten, b.v. die van het 
