DE UITVINDING DER SCHRIJPTELEGRAAF VAN SAMUEL MORSE. 
67 
komen. De stoffen, welke na wrijving de werking vertoonden, 
noemde Gilbert electrische, de andere, zooals de metalen, niet- 
electrische. Sterke werkingen kon Gilbert, naar men begrijpt, niet 
verkrijgen, want hij ging niet verder dan tot het nit de hand wrij- 
ven der voorwerpen. 
De eerste eleetriseer machine vervaardigde, omstreeks het jaar 1672, 
de bekende burgemeester van Maagdenburg, Otto von Guericke 
(geb. 1602, gest. 1686). Hij maakte een bol van zwavel door een hoe- 
veelheid dezer stof in een glazen kolf te smelten en na stolling de 
kolf te verbrijzelen. Deze zwavelbol, van een ijzeren as voorzien en 
in een houten onderstel rondgedraaid, terwijl de hand er zacht tegen 
gedrukt werd, gaf al vrij wat sterker electrische verschijnselen. Von 
Guericke merkte het zacht knetterende geluid op, dat de zwavel- 
bol deed hooren, als hij met de machine werkte, en ook het flauwe 
lichten, als hij dit in het duister deed. Verder nam hij niet alleen 
het aangetrokken worden van kleine voorwerpjes waar, maar ook het 
afgestooten worden daarvan, wanneer b.v. een veertje eerst met den 
gewreven zwavelbol in aanraking was geweest. Vooral van belang 
voor ons onderwerp is het feit, dat von Guericke reeds iets van de 
voortgeleïding der electriciteit ontdekte, daar hij verhaalt hoe het 
ondereinde van een linnen draad, van een el lengte, veertjes aantrok, 
als hij den gewreven zwavelbol bij het boveneinde bracht. 
Het was eerst bijna 60 jaar later, dat in deze richting verdere re- 
sultaten werden verkregen, en wel door Stephan Gray (geb. 1670, 
gest. 1736), die de geheele electriciteitsleer een belangrijken stap 
vooruit heeft gebracht. Hij deed zien in 1729, dat een metaaldraad 
de electriciteit, kenbaar gemaakt 'door de aantrekking van papier- 
snippers, tot op grooten afstand, zelfs tot 765 voet, kon voortgeleiden. 
Ook toonde hij aan, dat men de stoffen in goede en slechte geleiders 
kon verdoelen, waarbij tot de laatste moesten gerekend worden die, 
welke Gilbert electrische stoffen had genoemd, terwijl de goede ge- 
leiders de niet-electrische lichamen vormden. 
Omstreeks dezen tijd leverde ook Frankrijk een belangrijke bijdrage 
tot verheldering der begrippen over de electrische werking, door de 
onderzoekingen van den jong gestorven Charles Dufay (geb. 1698, 
gest. 1739), die, na enkele jaren als luitenant in het leger gediend 
te hebben, zijn militaire loopbaan opgaf, om zich geheel aan de na- 
tuurwetenschap te wijden. Aan hem dankt men de groote ontdek- 
king, dat er twee soorten van electriciteit zijn, door Dufay glas- en 
harselectriciteit genoemd, later als 'positieve en negatieve electriciteit 
aangeduid, en daarbij het gewichtige feit, dat met gelijknamige elec- 
