68 DE UITVINDING DER SCHRIJFTELEGRAAF VAN SAMUEL MORSE. 
triciteiten geladen voorwerpen elkaar afstooten, en die met ongelijk- 
namige geladen elkaar aantrekken. 
Zoo geraakte men stap voor stap tot meer kennis van de wondere 
kracht. En in hoe geringe hoeveelheid men ze, als eenvoudige wrij- 
vingselectriciteit, nog maar kon opwekken, en hoe zwak de uitwer- 
king er van nog altijd was, nu men wist ze vliegensvlug door een 
metaaldraad voort te leiden, vingen spoedig de pogingen aan, om er 
berichten mee over te brengen. 
Het eerst wordt, voor zoover men weet, van de mogelijkheid daar- 
van melding gemaakt in het tijdschrift: ScoWs Magazine, jaargang 
1753. In een ingezonden stuk gedateerd 1 Februari van dat jaar, 
onderteekend met de letters C. M., en dat men aan den Schotschen 
geleerde Charles Marshall meent te moeten toeschrijven, wordt 
voorgeslagen, de twee plaatsen, waartusschen men wilde seinen, met 
zooveel metaaldraden te verbinden, als er letters in het alphabet 
zijn. Op het seingevende station moest elk van die draden dan naar 
verkiezing met de electriciteitsbron verbonden kunnen worden, en daar, 
waar men de seinen wenschte op te vangen, moesten de draden ein- 
digen in ivoren knopjes. Had men dan dichtbij deze laatste strookjes 
papier opgehangen, waarop de bij eiken draad behoorende letter ge- 
schreven stond, dan kon men die door de ivoren knopjes laten aan- 
trekken, door deze van het andere station uit met electriciteit te 
laden. 
Men weet niet, dat iemand aan de uitnoodiging, om op de aange- 
geven wijze een proef tot telegrafeeren te nemen, in Schotland of 
elders heeft voldaan. Het zou hem dan binnenshuis, van de eene ka- 
mer naar de andere, misschien met veel moeite gelukt zijn op deze 
wijze eenig bericht over te brengen, maar om werkelijk te telegrafeeren, 
van stad tot stad, daarvoor is nu eenmaal de wrijvingselectriciteit niet 
geschikt. Niettegenstaande de zorgvuldigste maatregelen, om de draden 
te isoleeren, zou de geringe hoeveelheid electriciteit, waarmee men 
werkte, spoorloos verdwenen zijn, voor zij op eenigszins grooten af- 
stand een snippertje papier of een ander licht voorwerpje had aan- 
getrokken. Dit bleek een twintigtal jaren later, toen een physicus te 
Genève, G. L. Lësage, zonder van Marshall’s voorslag te weten, 
bijna geheel zooals deze had voorgeslagen een ))huistelegraaf« in el- 
kaar had gezet. In 1774 was hij er mee gereed gekomen. Voor elec- 
triciteitsbron gebruikte hij een electriseermachine, zoo goed als men 
ze destijds kon maken, en als seinontvangers deden vlierpitballetjes 
dienst, aan zijden draden opgehangen. Deze hingen tegen de 24 ge- 
leiddraden aan, en werden dus afgestooten, als er een lading in gebracht 
