32 
NATUURBESCHRIJVINGEN UIT DE MIDDELEEUWEN. 
zoeken hun holen op; de vogels trekken in groote zwermen naar 
warmer landen. Slangen kruipen en winden ’t lijf in elkaar op de 
})laats waar zij den winter doorbrengen. De natuur is dan aan de 
vrouw gelijk, die haar tijd gehad heeft en den ouderdom nadert. 
De herfst is droog en koud. Dan moet men zich houden aan warme 
en zachte spijzen, zooals ’t kuiken of het lam; ’t drinken van ouden 
wijn is dan betamelijk; druiven zijn in dat jaargetijde goed. Het is 
beter niet te veel beweging te nemen of ter vrouwe te gaan. Baden 
is uitstekend en veel drinken ook als iemand daaraanliehoefte heeft. 
Eveneens moet men het lichaam zuiveren. 
Des winters kracht begint als de nacht het allerlangst is ge- 
weest en de dagen beginnen te lengen. De koude gaat ons dan kas- 
tijden; wind, vor.st, rijp en sneeuw. 
Beesten en vogelen beide blijven in hun holen en in de bosschen, 
en de natuur krijgt het aanzien van een oude verlepte vrouw, wier 
lichaam armzalig en vervallen is en dicht bij den dood. 
De winter is koud en nat. Zeer goed is dan te eten wat warm is. 
Vooral hoenders zijn dan aan te raden. Harstenbraad, schapenvleesch, 
warm en droog, kan niet schaden; heete spijzen als men ze krijgen 
kan; noten, vijgen, de beste roode wijn, welke te krijgen is, zijn 
dan geliefde genotmiddelen. Voor het lichaam is het zeer nuttig 
latingen en beweging; dat doet dan goed. Groote maaltijden moet 
men nalaten ; men moet het gestel geen geweld aandoen. 
Matig baden, en wandelen en zich bewegen schaadt niet, evenmin 
als het minneleven met de vrouw. De hevige koude sluit de huid, 
zoodat men van binnen veel warmte houdt, en daarom kan men dan 
veel weêrstaan. 
Alexander, — tot dezen is ’t gansche gedicht gericht, — Alexander 
houd u aan deze voorschriften en zijt zoo verstandig ze op te vol- 
gen; dat God u verder behoede. 
Houd dit eene vooral voor oogen. Zoolang gij de lichaamswarmte 
behoudt en uwe lichaamsvochten matig zijn, zoo lang zult ge ver- 
heugd leven. 
Met deze regelen sluit Van Maerlant de berijmde, soms dichter- 
lijke, beschrijving der jaargetijden welke een 140 versregels beslaan, 
waarvan het dichterlijk-bloemrijke, jammer genoog, heeft verloren 
door deze overschrijving. Het Middelnederlandsch is echter voor onzen 
tijd een beetje te onbegrijpelijk dan dat we de verzen daarin zouden 
hebben durven afschrijven. 
A. J. Servaas van Rooyen. 
