PLANTLORE. 
17 
soorten, die vroeger varenmanneken en varenwijfken heetten, ook nu 
nog onderscheiden als mannetjes- en wijfjesvaren. 
Het Christendom heeft op de plantlore nogal invloed uitgeoefend, 
wat ten eerste blijkt uit de vele namen met Lieve Vrouwe of Maria 
en ten tweede zijn vaak planten, die een naam hadden herinnerend 
aan den Heidenschen godsdienst, vervangen door andere met Christe- 
lijke namen. Eenige voorbeelden mogen dit duidelijk maken. 
De vrouwenmantel {Alchemilla vulgaris) heet Onzer-lieven- Vrou- 
wenmantel en mantel van Freija; de bladen dragen dikwijls ieder een 
grooten druppel water, en nu vergeleek men die bladen met een mantel, 
die het nat van de overige deelen afhoudt en noemde de plant bij 
de Germanen: mantel van Freija, doch bij de Christenen natuurlijk : 
Onzer-lieven-Vrouwenmantel. De akelei {Aquilegia vulgaris) heette 
vroeger Elfenhandschuh en was gewijd aan de Elfenkoningin, later 
Onzer-lieven-Vrouwenhandschoen. 
In Twente noemt men het madeliefje: Mariabloem, waarvan de 
legende het volgende vertelt. Maria had in den winter ter eere van 
Jezus’ verjaardag kunstbloemen gemaakt, één was de mooiste, een 
geel hart met witte stralen: maar doordat ze zich in den vinger had 
gestoken, waren eenige blaadjes rood aangeloopen. Jezus vond het 
bloempje zoo mooi, dat Hij het leven inblies. 
Van de Maria-distel {Silybum Marianum.) lezen we het volgende: 
Toen Maria op de vlucht naar Egypte midden in de woestijn haar 
zoon te drinken gaf, viel een druppel melk op een distel ; sedert heeft 
de Maria-distel gevlekte bladen. 
Het driekleurig viooltje heet in Salland drievuldigheidsbloem. Volgens 
de Christelijke symboliek was een oog, omgeven door een stralenwer- 
penden driehoek, het zinnebeeld van de drieeenheid en nu meende 
het volk in de Middeleeuwen in die bloem dat figuur te zien. 
Een andere naam is stiefmoedertje, in Salland en Zuid-Limburg in 
gebruik; men had opgemerkt, dat het grootste, mooi gekleurde bloem- 
kroonblad op twee kelkblaadjes zit, op twee stoelen, dit was de stief- 
moeder; daar naast zitten de twee eigen kinderen, ook mooi aange- 
kleed, ieder op één stoel, en bovenaan de eenvoudig gekleede stief- 
kinderen, samen op één stoel. God wilde de stiefmoeder voor die 
ongelijke behandeling der beide soorten kinderen straffen, eerst zat 
zij bovenaan, doch nu keerde God de bloem om, zoodat zij onderaan 
is komen te zitten; ook de eigen kinderen kregen wat van de straf 
mee; zij prijken nu ieder met een baard. De stempel stelt den vader 
voor, die uit ei-gernis over het gekibbel in zijne familie, een kaal 
hoofd gekregen heeft. Hij zit met zijne voeten in een voetzak 
fn.1. de spoor van het onderste bloemkroonblad), kan er nauwelijks 
2 
