16 
PLANTLORE. 
sene^on (Lat. Senecio)\ voor de bekende tuinplant: druipende hartjes 
of Mariatranen hoort men den naam diclytra, die, waarschijnlijk door 
een drukfout in een catalogus, uit Diëlytra, wat tweevleugelig betee- 
kent, is ontstaan. Ook zal men in de toekomst moeite hebben om 
weer te vinden, hoe de menschen op Walcheren van cichorei spreken 
als van ’t paardje; het komt doordat de grootste cichoreifabriek als 
fabrieksmerk een paardje heeft. Zeer verklaarbaar is een andere 
naam voor cichorei, n.1. verwenschte juffer. 
Vele volksnamen zijn zoo verbasterd, dat er aan het opsporen der 
afleiding niet meer te denken valt, en ook zijn er tal van andere, 
die niet verbasterd zijn, maar waarvan de afleiding niet meer 
bekend is. 
Merkwaardig is dat in vroegeren tijd het volk planten, die nogal 
veel op elkaar geleken, onderscheidde door de bijvoegsels: manneken 
en wijfken en daarvan zijn tegenwoordig onder de volksnamen nog 
overblijfsels te vinden. Eenige voorbeelden uit vroegeren tijd: ons 
leverkruid (Eupatorium cannabinum) heette boelkencruydtmanneken, 
terwijl het tandzaad {Bidens boelkencruydtwijfken heette ; 
de planten komen in bladvorm en groeiplaats overeen. Zoo heette 
de groote weegbree {Plantago major) ^ vrouwtjesplantein, de smalle 
{Plantago lanceolata)^ mannetjesplantein ; het \arkemgva?, {Polygonum 
aviculare), dat aan wegkanten groeit, duysentknoopmanneken, de in 
het water groeiende lidsteng (Hippuris vulgaris), duysentknoopwijf- 
ken, de rood bloeiende guichelheil {Anagallis arvensie) guichelheil- 
manneken, de variëteit ervan met blauwe bloemen (Anagallis arven- 
sis S. caerulea)^ guichelheilwijfken. De ouden hechtten aan die namen 
niet de begrippen mannelijk en vrouwelijk, die in verband staan met 
de geslachtsorganen der planten, want zij hadden van sexualiteit bij 
planten nog geen begrip ; eerder noemden zij de krachtigste van twee 
planten het manneken, de zwakste het wijfken. Zoo onderscheidden 
zij bij de hennep: kempmanneken en kempwijfken, maar de plant 
met de meeldraadbloemen, dus wat wij de mannelijke noemen, noem- 
den zij wijfken, omdat zij de zwakste was. Een overblijfsel daarvan 
vinden we nog in Zeeuwsch-Vlaanderen, want daar heet de vrouwe- 
lijke plant kempaan, de mannelijke kempinne. Hetzelfde vinden we 
bij het bingelkruid (Mercurialis) : de mannelijke plant heet bingel- 
cruydtwijfken, de vrouwelijke bingelcruydtmanneken. Zoo waren er 
twee eereprijssoorten, de Veronica officinalis en de Veronica serpyl- 
lifolia, die heetten vroeger eereprijsmanneken en eereprijswijfken. De 
eerste naam wordt tegenwoordig nog gebruikt, want de Veronica 
officinalis heet nog mannetjeseereprijs. Eindelijk worden twee varen- 
