SOORTEN EN BASTAARDEN. 
DO(3R 
HUGO DE VRIES. 
Bij het verzamelen van wilde planten rijst dikwijls de vraag of 
een exemplaar, dat men vindt, vertegenwoordiger van een soort is, 
dan wel een bastaard. Daarbij komt dan meestal de behoefte om die 
vraag spoedig te beantwoorden. Komt de plant voldoende overeen 
met de diagnose in een zak-flora, die men bij zich heeft, dan be- 
schouwt men haar als soort, maar vertoont zij afwijkingen, dan is 
men geneigd aan de bastaard-natuur te gelooven. 
Toch weet tegenwoordig iedere botanicus, dat de zaak niet zóó 
eenvoudig is. Afwijkingen toch kunnen tal van oorzaken hebben. 
Vergroeningen, zooals die b.v. bij Lysimachia vulgaris veelvuldig 
voorkomen, zijn meestal het gevolg van de werking van bladluizen, 
plantmijten of andere kleine diertjes. Bizonder groote of zeer kleine 
exemplaren kunnen, door overvloed van voedsel in het eene geval, 
door schaarschte daaraan of droogte in het andere, veroorzaakt worden. 
Dat dit verandering in de systematische kenmerken met zich kan 
voeren, ontwaart men dikwijls. Kommerlijk ontwikkelde klaprozen 
kunnen drie of vier stempels op hun vrucht hebben, in plaats van 
de gewone rijke ster. Maar de meest belangrijke bron van afwijkingen 
vormt de variabiliteit, die zoo zeer dikwijls, zonder eenige bastaar- 
deering, onverwachte eigenschappen doet ontstaan. Bonte planten zijn 
wei het meest bekende voorbeeld, dan volgen witte bloemen van 
rood- of blauw-bloemige soorten, witte bessen, gemis van de gewone 
beharing en talrijke andere. Zulke afwijkingen zijn zoo gewoon, dat 
6 
