82 
SOORTEN ÉN BASTAARDB:N. 
men veel veiliger doet met een onbegrepen nieuwigheid voor een 
variëteit uit te maken, dan met haar voor een gevolg van kruising 
te houden . 
Zonder twijfel komen ook in het wild bastaarden voor. De wilgen, 
bramen en rozen zijn daardoor welbekend. Onder de bastaard 
wederikken of Epilobiums gedragen een aantal bastaarden zich als 
gewone soorten. 
Hoe kan men nu weten, of een wilde plant een bastaard is of 
niet? Van groot gewicht is de vraag of de vermoedelijke bastaai'd 
zeldzaam is en slechts een enkele maal gevonden wordt, dan wel 
als een constant ras optreedt. Groeit hij dan tusschen de beide ouders, 
en is zijn vruchtbaarheid duidelijk verzwakt, dan zal in den regel 
niemand aarzelen om de bastaard-natuur te erkennen. Verminderde 
vruchtbaarheid toch is het beste kenmerk der bastaarden, maar ge- 
heel vertrouwbaar is het niet, daar ook goede soorten, zooals het 
speenkruid en de kalmoes-wortel, zoo goed als altijd geheel onvrucht- 
baar zijn. Dikwijls maakt men gebruik van het stuifmeel en be- 
schouwt zijn plant als bastaard, als dit ten deele loos is. Maar 
nagenoeg alle soorten van Teunis-bloernen hebben stuifmeel, dat 
voor de helft loos is, terwijl ook van hun zaadknoppen slechts de 
helft bevrucht pleegt te worden . De andere helft vindt men als een 
fijn stof tusschen het goede zaad in de dicht gevulde vruchten. 
De volledig bewijzende weg om de bastaard-natuur van een plant 
aan te toonen, is even omslachtig als tijdroovend. Het voorschrift 
luidt als volgt. Uit een vergelijkende studie van den vermoedelijken 
bastaard moet men afleiden uit welke ouders hij waarschijnlijk ont- 
staan is, en zijn tezamen voorkomen met deze moet de conclusie 
steunen. Dan moet men de ouders in cultuur nemen, de kruising 
uitvoeren en uit het zaad den bastaard opkweeken. Is die dan gelijk 
aan de gevonden plant, dan mag men de zaak als bewezen be- 
schouwen . 
Focke geeft in zijn boek y>Pfianzemnischlinge<i (blz. 466) een lijst 
van in het wild gevonden bastaarden, die op deze wijze gecontroleerd 
zijn. Maar op blz. 507 voegt hij daaraan een opgave toe van vermoede- 
lijke wilde bastaarden, voor welke dit werk toen nog niet uitgevoerd 
was. Er zijn er daaronder, die zich in het wild op dezelfde wijze 
voortplanten en vermenigvuldigen als echte soorten en wier bastaard- 
natuur Focke toch voor hoogst waarschijnlijk houdt. Onveranderde 
voortplanting door zaad komt namelijk bij echte bastaarden zoo dik- 
wijls voor, dat deze nooit met zekerheid als een argument tegen de 
bastaard-natuur gebruikt kan worden. Zoo heeft Janczewski nog 
