100 
DE LANDBOUWBEWEGING IN ZWEDEN. 
is m. i. de machtigste hefboom om het door Crookes voorspelde ge- 
vaar af te weren. 
Het is echter duidelijk, dat het niet voldoende is de eiwit- 
vormende voedingsstoffen, [die de granen noodig hebben, in de ver- 
eischte hoeveelheden voort te brengen. Het is daar naast natuurlijk 
een vereischte dat de granen dat meerdere voedsel ook nuttig kunnen 
verwerken. Dit echter kunnen de gewone soorten van tarwe en andere 
granen niet. Zij zijn als het ware ingericht op een bepaalden graad 
van bemesting der akkers ; met minder geven zij wel geen voldoende 
opbrengst, maar wat er aan mest te veel in den grond is, nemen 
zij niet op. Of ten minste kunnen zij het niet verwerken. Zulk een 
volledige verwerking eischt verbeterde soorten van granen, en reeds 
lang voor Crookes’ openingsrede wist men, dat het volle nut van 
betere bemesting slechts door middel van veredelde graansoorten 
bereikt kan worden. In dit opzicht komen trouwens de eischen der 
alledaagsche practijk geheel met de wenschen van den ver vooruit- 
zienden theoreticus overeen. Overal nemen de arbeidsloonen toe, 
overal w’ordt de grond duurder en stijgen de kosten van alle bewer- 
kingen. De opbrengst per hectare moet dus grooter worden, en dit 
kan niet alleen door betere bemesting en betere behandeling ver- 
kregen worden ; het moet hoofdzakelijk door de cultuur van ver- 
beterde rassen worden bereikt. Nog zijn de onafzienbare streken, 
die thans ’s w'erelds hoofdvoedsel voortbrengen, dun bevolkt en stelt 
de bevolking er geringe eischen. Maar dit kan natuurlijk zoo niet 
blijven, en de productie van graan moet dus allengs duurder worden. 
Alleen als het product in gelijke mate meer en beter wordt, kan 
de graancultuur zich in haar tegenwoordigen omvang handhaven. 
Tegenover deze toenemende eischen staat, of stond tenminste, een 
zekere laksheid der landbouwende bevolking. Haar karakter is ge- 
hechtheid aan de oude gebruiken. Veranderingen in de methoden 
van werken pleegt zij met een zeker wantrouwen te begroeten. 
Ongelukkigerwijze reageeren de granen op dezen karaktertrek niet 
met een even krachtig behoud, maar wel met een langzamen achter- 
uitgang van hun waarde. 
Deze achteruitgang begint allengs meer de aandacht te trekken. 
Zijn schadelijke werking is niet alleen een dreigend gevaar voor de 
toekomst, maar doet zich ook rechtstreeks gevoelen. De moeilijk- 
heden zijn groot, maar de overtuiging dat elke verbetering hand in 
hand moet gaan met een veredeling van de granen zelven, wint 
allengs veld. Hooren wij hoe een Fransch landbouwkundige den 
