VERVALSCHING VAN VOEDINGSMIDDELEN IN NEDERLAND. 107 
magazijn af, zoodat daarmee een verder onderzoek was uitgesloten. 
Van meer belang — immers m'eer voorkomend — is eene knoeierij 
in den broodverkoop, waarop ik reeds voor jaren (1896 — 1898) de 
aandacht heb gevestigd, maar die ik nu onlangs nog eens voor Rot- 
terdam onder cijfers heb gebracht, naar aanleiding van het meer 
uitgebreid scheikundig onderzoek van een 30-tal z.g. ))melk((brooden 
en een even groot getal » water ((brooden bij dezelfde bakkers be- 
monsterd. Eensdeels leerde dit onderzoek, i) dat er aanmerkelijk ge- 
knoeid wordt met de hoeveelheid der grondstoffen, verwerkt voor 
gelijk geachte hoeveelheden brood: voor een z.g. »heel broodcc van 
zekere kwaliteit werd door den eenen bakker 30 procent aan meel 
meer verbakken dan door den anderen. Neemt men den prijs in 
aanmerking, waarvoor de verschillende brooden van gelijke kwaliteit 
en soort worden aangeboden, dan komt men niet, zooals men ver- 
wachten zou, tot de gevolgtrekking, dat de brooden van de geringste 
voedingswaarde ook de goedkoopste blijken, maar veeleer dat deze 
ook nog de duurdere zijn; want zóó wordt alleen de waarneming 
verklaard, dat bij den eenen bakker niet Vs maar de helft meer aan 
voedende bestanddeelen in brood wordt gegeven dan bij den anderen 
in brood van overeenkomende soort. 
Anderdeels leverde het bedoelde onderzoek het resultaat, dat de 
als melkbrood voor hoogeren prijs verkochte brooden slechts voor 
een deel (ongeveer de helft) bereid zijn met voldoende hoeveelheid 
deugdelijke melk, waardoor de hoogere prijs gewettigd zoude zijn 
door de grootere voedingswaarde, als gevolg van het verhoogd gehalte 
aan vet en aan eiwit. Neemt men aan, dat een volwassen werkman 
daags 1 kilo brood verbruikt, dan heeft de laatste knoeierij het ge- 
volg dat hij dagelijks een te kort krijgt aan eiwit en vet, voor elk 
bij lage raming te schatten op circa 10 Gram, welk cijfer duidelijker 
wordt bij de mededeeling dat deze hoeveelheid ongeveer het tiende 
deel uitmaakt van het dagelijks benoodigde eiwit en het vijfde 
deel van het vetkostrantsoen ; beide juist die voedingsstoffen, waaraan 
de werkmansvoeding in den regel het meest te kort komt. 
Suiker en suikerhoudende voedingsmiddelen zijn scheikundig en 
physiologisch aan meel na verwant. In de witte — m. n. in de 
poedervormige suiker ())gemalenc( suiker), maar meer toch in de 
basterd — is van tijd tot tijd meel (aardappelmeel) aangetroffen, dat 
1 ) iste Kwartaal-rapport 1907 v. d. Keuringsdienst van Voedingsmiddelen 
te Rotterdam. 
