VERVALSCHING VAN VOEDINGSMIDDELEN IN NEDERLAND. 
115 
en verlangd voorwerp een ander aflevert, tenzij tevens de een of an- 
dere listige kunstgreep wordt aangetoond — in casu bijv. het kleu- 
ren van afgeroomde melk, zoodat deze haar blauwe kleur wisselt 
tegen de meer gele van volle melk, — waardoor de waar het uiterlijk 
van de onvervalschte verkrijgt. 
Kwade trouw eindelijk wordt in dezen handel nog waargenomen 
bij aflevering van minder dan het vereisclite gewicht. Dit is dadelijk 
duidelijk bij het oneerlijk afwegen of gebruik van onjuiste gewich- 
ten: maar minder voor de hand liggend, hoewel van dezelfde strek- 
king, is het bedrog, dat men schijnbaar aflevert in door de gewoonte 
geijkte hoeveelheden, maar in werkelijkheid in geringere : bijv. de 
aflevering in flesschen van de gewone afmetingen, welke echter in 
waarheid minder dan 800 gram bevatten; de aflevering van z.g. 
heele en halve brooden welke inderdaad minder wegen dan één of 
een half kilogram, hoewel zij hetzelfde volumen — d.i. dus hier 
hetzelfde uiterlijk — hebben als de volwichtige brooden ; de aflevering 
van brooden met meer water, dan in normaal brood behoeft voor te 
komen; van reuzel en dergelijke gesmolten spijsvetten met water, 
dat zóó listig er onder gewerkt is, dat men het als zoodanig niet 
herkennen kan als men »de gewone mate van omzichtigheidcc ge- 
bruikt. 
Als verzachtende omstandigheid, tot op zekere hoogte als veront- 
schuldiging der hier gesignaleerde nalatigheid of kwade trouw, kan" 
dikwdjls oneerlijke concurrentie gelden. 
Deze kan echter m.i. nooit geheel van schuld ontlasten: eenerzijds 
niet, omdat het publiek in elk geval het slachtoffer wordt en dus het 
algemeen belang bestrijding eischt, anderzijds reeds niet omdat zij 
terecht de qualificatie van oneerlijk draagt. Wel kan verlangd worden 
dat de maatschappij zoodanige maatregelen neme, dat de oneer- 
lijke concurrentie worde voorkomen of beperkt. 
Als middelen tot verbetering zou ik in de eerste en belangrijkste 
plaats de aandacht willen vestigen op de wenschelijkheid om ruimere 
kennis te verspreiden aangaande de noodzakelijkheid van het uitslui- 
tend gebruik van goede voedingsmiddelen, zoowel als aangaande de 
beoordeeling en de warenkennis der voedingsmiddelen. Deze kennis 
moet van bovenaf doordringen in alle lagen der maatschappij : men 
moet beginnen met aan de hoogere inrichtingen van onderwijs afzon- 
derlijke leerstoelen in te stellen betreffende voedingsleer en de leer der 
voedingsmiddelen, gelijk zij in het buitenland reeds lang voorkomen, 
opdat eenerzijds de studie dezer vakken worde bevorderd en ander- 
zijds de voorlichters van ruimere kringen worden gevormd. 
