HET EXPERIMENT IN DIENST DER MORPHOLOGIE. 131 
sterk uitgesproken tegenzin, ja zelfs een zekere minachting uitspreekt 
voor den arbeid van hen, die trachten de verwantschap der levende 
en uitgestorven diervormen op te sporen, om daardoor het bewijs- 
materiaal voor de Evolutieleer der organismen meer en meer te 
doen toenemen. 
De onderzoekingen op Zoölogisch gebied der laatste 40 of 50 jaren 
staan voor verreweg het grootste deel op de basis dezer Evolutieleer, 
hetzij zij zich bewegen op vergelijkend anatomisch en embryolo- 
gisch gebied, hetzij zij meer de systematiek behandelen. De mate 
van belangstelling, die aan deze onderzoekingen te beurt viel, werd 
grootendeels bepaald door de vraag, in hoeverre de resultaten konden 
bijdragen om den onderlingen samenhang der diervormen duidelijker te 
maken. Overheerschend was en is ook nu nog wat wij noemen kunnen 
de ))Historische beschouwingswijzecc der organismen. Naast deze 
historische wetenschap is nu in de laatste 20 jaren een andere 
richting opgebloeid, die wij de »Experimenteele Morphologie* zouden 
kunnen noemen. Terwijl in de aanverwante vakken, in Botanie en 
Physiologie, het experiment reeds sedert lang zijn diensten bij het 
onderzoek bewees, tracht men eerst in den jongsten tijd bepaalde 
vergelijkend-anatomische of -morphologische vragen op zoölogisch 
gebied langs experimenteelen weg op te lossen. Deze nieuwere richting 
in onze wetenschap heeft zich nu niet alleen krachtig ontwikkeld, 
maar zij gaat nog verder, en door hare eerste vertegenwoordigers wordt 
haar oudere zuster, de historische zoölogie, met minachting aange- 
zien, zoodat zij haar »den alten Rang, den Raurn ihr streitig macht«. 
Met verontwaardiging spreekt zij ervan, dat enkele van hare vroegere 
medearbeiders weer terugvielen in het kamp der gesmaalde »Stam- 
boomzoölogencc. Dergelijke uitingen doen mij onaangenaam aan, 
minder daarom omdat tal van mij bevriende en door mij in hun 
werk hoog gewaardeerde zoölogen en ook ik zelf tot deze gesmaalde 
))Starn boom zoölogen (( behooren, als wel hierom, dat ik een ruimeren 
blik verwachtte bij hen, die toch door hun critisch philosophische 
studiën en niet minder in hun experimenteelen arbeid blijk gaven 
van helder inzicht en critischen blik. 
Als stamboomzoöloog zou het nu misschien voor de hand liggen, 
wanneer ik trachtte het goed recht der historische Zoölogie uit de 
onderzoekingen der laatste tijden te verdedigen ; maar het ongeluk 
wil, dat daarvoor het opsommen zou noodig zijn van tal van anato- 
mische bijzonderheden, die u nauwelijks belang zouden inboezemen. 
Bovendien mag het streven, ten minste van de historische Zoölogie, 
wel als meer bekend gerekend worden, terwijl daarentegen de arbeid 
