132 
HET EXPERIMENT IN DIENST DER MORPHOLOGIE. 
van deze nieuwere richting, die der experimenteele Morphologie en 
de door haar verkregen resultaten, waarschijnlijk minder bekend en 
zonder twijfel uwe belangstelling ten volle waard zijn. 
Dergelijke doelbewuste experimenten op morphologisch gebied 
werden het eerst in 1883 door Pfl’iger en kort daarna door Roux 
met kikvorscheieren begonnen. Spoedig daarop volgden de onderzoe- 
kingen van Oscar Hertwig, Driesch, Born, Boveri, Loeb, Hunt Mor- 
gan en vele anderen. De hoofdzaak, waar het bij deze eerste experimenten 
om ging, was zoo mogelijk vast te stellen of in het dierlijk ei reeds 
van te voren de plaats bepaald was, waaruit zich de verschillende 
organen van het latere dier zouden vormen, of dat gedurende de 
ontwikkeling eerst later die organen zich zouden beginnen aan te 
leggen. Het was in gewijzigdeu vorm de oude strijd tusschen evolutie 
en epigenese, de strijd of men in het ei reeds het latere dier in 
miniatuurvorm aanwezig moet denken of dat het embryo eerst 
geleidelijk aan zich tot zijn verschillende deelen opbouwt. Zooals 
bekend genoeg is, heeft ieder ei de waarde van een enkele cel, die 
zich bij de ontwikkeling deelt in 2, 4, 8, enz. deelstukken of cellen, 
zoogenaamde blastomeeren. Het is nu op verschillende manieren 
mogelijk deze blastomeeren, die bij de normale ontwikkeling met 
elkander blijven samenhangen en het embryo vormen, hetzij van 
elkander los te maken, door schudden of doorsnijden, hetzij door 
middel van een gloeiende naald, ieder deelstuk afzonderlijk te dooden. 
Door Roux werd nu deze laatste methode toegepast. Bij een in twee 
blastomeeren gekliefd ei van een kikvorsch, doodde hij de eene helft, 
en hij zag, dat zich de andere helft ontwikkelde tot een half embryo 
met een half ruggemerg, een halven darm, enz. Hij meende hieruit 
het besluit te mogen trekken, dat werkelijk door de eerste deeling 
linker en rechter helft van het dier van elkaar gescheiden werden. 
Door gelijksoortige proeven kon hij ook voorste en achterste helften 
van embryonen kweeken, door de andere helften te dooden. Tht dit 
alles scheen het hem waarschijnlijk, dat werkelijk het in verschillende 
blastomeeren gekliefde ei als een soort van mozaïek moet worden 
opgevat, waarvan ieder vakje tot de vorming van een bepaald deel 
van het toekomstige dier bestemd was. Maar deze proeven van Roux 
zijn niet geheel onberispelijk. De met de gloeiende naald aangestoken 
helft, ontwikkelde zich wel is waar niet verder, maar zij bleef toch 
aan de andere zich wel ontwikkelende helft vastzitten en was 
waarschijnlijk niet geheel dood, slechts belangrijk beschadigd, zoodat 
zij toch nog haar invloed op de andere helft kon uitoefenen. Om 
zeker te zijn moesten de beide helften geheel van elkaar gescheiden 
