HET EXPERIMENT JN DIENST DER MORPHOLOGIE. 
138 
■worden, en het is aan verschillende onderzoekers, Oscar Hertwig, 
Herlitzka en vooral Hans Driesch, gelukt zoowel bij kikvorscheieren 
als bij de eieren van zeeappels, de deelstukken geheel vrij van elkaar 
te krijgen. Zij kwamen daarbij tot geheel andere resultaten dan Roux- 
Vooral de zeeappeleieren leenen zich uitstekend voor dit onderzoek, 
doar de blastonieeren eenvoudig door schudden in kalkvrij zeewater 
gemakkelijk van elkander loslaten. Zoo gelukte het aan Driesch 
niet slechts om halve eieren, maar ook zelfs de V4 en Vs deelstukken 
tot ontwikkeling te brengen, zoodat daaruit wel is waar kleinere, 
maar overigens toch geheel normale larven ontstonden en niet V4 
of Vg embryo, zooals de mozaïek-theorie van Roux zou verlangen. 
Latere proeven schenen nu meer en meer het vermoeden te beves- 
tigen, dat de cellen, waarin het ei zich klieft, de blastomeeren, 
qualitatief niet of nauwelijks van elkaar verschillen, maar ten minste 
in den beginne nog in staat zijn, een geheel embryo uit zich te 
doen ontstaan. Men kan ook nog op een geheel andere wijze te 
werk gaan, om dit aan te toonen. Het is namelijk soms mogelijk 
kunstmatig door druk en verschuiven, de ligging der blastomeeren 
ten opzichte van elkaar zeer sterk te veranderen, ja bijna als losse 
kogels in een zak dooreen te schudden en toch ontstaat er ten slotte 
een geheel normaal embryo. De afzonderlijke blastomeeren schenen 
dus volgens deze proeven, wat men noemen kan, totipotent te zijn, 
d.w.z. nog in staat de meest verschillende deelen van het embryo 
voort te brengen. Wat er in werkelijkheid uit worden zal, hangt af 
van de ligging ten opzichte van het geheel. 
En zoo scheen het, alsof de oude strijd tusschen Epigenese en 
Evolutie, de strijd of wij in het ei en ook nog in de eerste ontwik- 
kelingsstadiën een niet gedifferentiëerden toestand moeten zien, waar- 
bij de verschillende deelen van het protoplasma nog gelijkwaardig 
zijn, óf dat wij moeten aannemen, dat reeds van den beginne af 
in het ei bepaalde streken bestaan, waaruit zich bepaalde organen 
vormen, — toch zou beslecht worden ten voordeele van de eerste 
opvatting, zooals ik dat van deze zelfde plaats nu bijna 10 jaar ge- 
leden meende te mogen voorspellen. 
Maar hoe moeilijk het is om in dezen strijd tot zekerheid te komen 
blijkt wel daaruit, dat in deze laatste jaren eenige onderzoekingen 
bekend geworden zijn, die onmiskenbaar aantoonen, dat bij verschil- 
lende eieren het protoplasma zelfs in het ongekliefde ei reeds zoo 
gedifferentieerd is, dat de aanleg voor bepaalde organen in zulke eieren 
scherp gelocaliseerd is, d.w.z. dat uit bepaalde deelen van het ei 
slechts bepaalde organen zich ontwikkelen kunnen. 
