HET EXPERIMENT IN DIENST DER MORPHOLOGIE. 
135 
meerling weer aan het wankelen brachten. Algemeen bekend, ja, ik 
zou haast zeggen berucht, zijn Loeb's proeven over de bevruchting. 
De eieren van zeeappels bevruchtte hij met spermatozoën van zee- 
sterren en er ontstonden larven met uitsluitend moederlijke eigenschap- 
pen. Ja, nog veel sterker, het gelukte aan Godlewski om geheel 
keiTilooze bi*okstukken van eieren van zeeappels met het sperma 
van Crinoïden te bevruchten, en er ontstonden volkomen typische 
larven van zeeappels. Hierdoor wordt men wel gedwongen tot het besluit, 
dat niet de kern de drager der eigenschappen is, maar het cyto- 
plasma, dat ten minste de eerste werking van het spermatozoën te 
zoeken is in een prikkel, die op het eiplasma wordt uitgeoefend, 
waarna de ontwikkeling volgt. Het is toch aan Loeb zelfs gelukt, 
eieren tot ontwikkeling te brengen geheel zonder spermatozoën, 
alleen door toevoeging van bepaalde chemische reagentiën en onlangs 
door het toevoegen van uiterst verdund bloed van geheel andere 
dieren. Het schijnen meer bijzonder de Hydroxylionen te zijn, die 
den prikkel lot ontwikkeling geven. Wat uit deze experimenten, die 
pas in hun eerste begin zijn, ten slotte voor den dag zal komen, 
met het oog op de wederzijdsche beteekenis van kern en cytoplasma, 
zal de toekomst moeten leeren. Met beschouwingen daarover zou 
ik evenwel te ver van mijn eigenlijk onderwerp afdwalen. Toch was 
het wenschelijk op deze verhoudingen te wijzen, en daarmee aan het 
totipotent-blijven van de cel of van de kern te herinneren, daar 
het ons een vingerwijzing geeft bij eene tweede groep van verschijn- 
selen, waar zich de experimenteele morphologie in den jongsten tijd 
veelvuldig mede heeft beziggehouden. Ik bedoel het herstellingsver- 
mogen of de regeneratie bij de dieren. 
Door de waarnemingen van Trembley, Réaumur, Bonnet en Spal- 
lanzani waren reeds sinds langen tijd tal van feiten bekend, die 
het merkwaardige vermogen van vele dieren aan toonden om ver- 
loren gegane deelen van hun lichaam weer te herstellen. Zij vonden 
dat zoetwater-polypen (Hydra) en regenwormen in een aantal stuk- 
ken konden geknipt worden, en dat ieder stuk in staat was weer 
tot een nieuw dier uit te groeien ; verder dat de staarten van kikvorsch- 
larven en van Salamanders en eveneens de pooten van verschillende 
Amphibiën zich gemakkelijk na amputatie herstelden. Hoe belang- 
rijk in veel opzichten de door hen en hunne navolgers gedane expe- 
rimenten ook waren, bepaalde vragen der morphologie werden er 
niet door opgelost. In den jongsten tijd heeft men evenwel deze 
regeneratie- proeven gebruikt, om te trachten uit de verschijnselen 
