136 
HET EXPERIMENT IN DIENST DER MORPHOLOGIE. 
die zich daarbij voordoen, bepaalde morphologische problemen tot 
oplossing te brengen. 
Een der meest merkwaardige verschijnselen, die zich bij de rege- 
neratie voordoen, is wat men met Allman onder het begrip der 
»Polariteit(( kan samenvatten. Wanneer men bijv. van een regen- 
worm het allervoorste stukje, den kop, afsnijdt, dan herstelt zich 
na eenigen tijd een nieuwe kop. Neemt men het achterste uiteinde 
weg, dan herstelt zich zeer spoedig een nieuw staartje. Snijdt men 
echter een grooter stuk af, dan herstelt zich ook nog wel een nieuwe 
kop, respect, een nieuwe staart, maar het gaat niet meer zoo 
gemakkelijk. Het kost meer tijd vóór de regeneratie begint, en er 
kunnen weken verloopen voor dat de nieuwe kop of staart weer in 
orde is. Hoe grooter stuk men wegneemt, hoe langer het duurt 
voor de herstelling begint, tot men eindelijk aan een punt komt, 
waar zich aan het van een kop beroofde achtereind geen nieuwe 
kop, en aan het van een staart beroofde vooreind geen nieuwe staart 
meer herstelt, maar het gelijknamige deel zich aan de wondvlakte 
vormt, m.a.w. het achterste staarteinde herstelt naar voren toe 
weer een staart, het voorste kopgedeelte naar achteren toe nog een 
kop. Er ontstaan, daaruit dan individuen, die uit twee tegen elkaar 
gegroeide staarten of uit twee koppen bestaan. 
Nog sprekender zijn de experimenten door Hunt Morgan, Voigt, 
Child, Lillie en anderen ondernomen bij de bekende Platwormen, 
de Planariën. Dit zijn tongvormige, tot eenige centimeters lange 
diertjes, die overal in onze zoete wateren of op natte gronden voor- 
komen. Zij munten uit door een zeer sterk ontwikkeld herstellings- 
vermogen, dat zich ten eerste op dezelfde wijze als bij de regenwormen 
doet kennen ; maar door den eigenaardigen tongvorm kan men hier 
nog op andere wijze ingrijpen. Knippen wij namelijk uit het platte 
ovaal een hoek uit, waarvan de opening naar voren gekeerd is, 
dan herstelt zich uit die wond een tweede voorstuk, namelijk 
een kop met hersenganglion en twee oogen. Wanneer daaren- 
tegen de opening van den uitgesneden hoek naar achteren ge- 
keerd is, dan herstelt zich naast den bestaanden staart nog een 
tweede staart. Op allerlei wijzen zijn deze proeven te wijzigen, maar 
altijd komt men tot het besluit, dat het lichaam een polariteit bezit, 
die eerst aan de uiterste grenzen van het lichaam omkeert. Op 
verschillende wijzen heeft men getracht deze polariteit te verklaren; 
evenwel, tot een bevredigende oplossing is men tot nu toe nog niet 
gekomen, en wij dienen verdere experimenten af te wachten, voor- 
