HET EXPERIMENT IN DIENST DER MORPHOLOGIE. 
139 
hetzelfde, hetzij van een ander individu. In de heelkunde maakte 
men hiervan reeds geruimen tijd, ja, naar het schijnt reeds sedert 
meer dan 5 eeuwen, gebruik. Het was haar evenwel uitsluitend om 
practische doeleinden te doen, zonder dat daarbij zuiver wetenschap- 
pelijke vragen tot oplossing kwamen. Ook bij planten is reeds lang 
het overbrengen van levende deelen op andere planten, als enten, 
oculeeren, enz. bekend. Ook hier werden hoofdzakelijk pi-actische 
doeleinden beoogd, hoewel toch door Strassburger, Vöohting en 
ande^’en ook reeds doelbewuste proeven met transplantatie bij planten 
genomen werden om bepaalde vragen tot oplossing te brengen. In 
dienst van onze zoölogische morphologie is de transplantatie evenwel 
pas in het laatste decennium toegepast. 
Algemeen bekend zijn de opzienbarende proeven van Born, van 
1897, waarbij deelstukken van embryonen van kikvorschen op de 
meest verschillende wijzen met elkander* tot vergroeiing gebracht 
werden. Het gelukte hem voorste helften van kikkerlarven te doen 
samengroeien met achterhelften van anderen, zelfs van andere soorten, 
en deze heterogene wezens tot hun metamorphose in leven te houden. 
Ook bracht hij twee achterste helften van verschillende dieren tot 
samengroeiing en ook twee voorste helften, waardoor dus wezens 
ontstonden, die alleen uit twee staartgedeelten of uit twee kopge- 
deelten bestonden en een tijdlang bleven leven. Bij het later 
onderzoek dezer monstra bleek, dat niet alleen een eenvoudige 
samengroeiing tot stand was gekomen, maar ook de gelijknamige 
inwendige organen met elkaar waren versmolten, zoodat darm met 
darm, ruggemerg met ruggemerg, bloedvaten met bloedvaten volkomen 
met elkaar in verbinding waren getreden. Ja het bleek zelfs, waar 
het niet altijd mogelijk was de twee wandvlakten met de gelijknamige 
organen op elkaar te passen, dat deze elkaar dan opzochten en ten 
slotte alleen de gelijke deelen met elkaar konden versmelten. Hoewel 
Born wel is waar met zijn experimenten nog geen bepaalde mor- 
phologische vraagstukken trachtte op te lossen, heeft hij toch den 
stoot gegeven, waardoor talrijke dergelijke transplan tatie-proeven, 
zoowel bij gewervelde als bij ongewervelde dieren, genomen werden ; 
en weldra ging men daarbij doelbewust te werk om de oplossing 
van bepaalde problemen langs dezen weg te zoeken. Door Born 
aangegeven, is de methode door de jongere onderzoekers, Braus, 
Spemann, Harrison, Lewis en anderen toegepast ter beantwoor- 
ding van morphologische vraagstukken. 
In principe komt zij hierop neer, dat van een jong embryo 
een of ander deel wordt uitgesneden en ingeplant op een andere 
