142 
HET EXPERIMENT IN DIENST DER MORPHOLOGIE. 
den, dat de plaats, waar de lens zich vormt, toch de oorspronkelijke 
is, zoodat bijv. de spanningsverhoudingen van de omgeving en niet 
het opdringen van de oogblaas de aanleidende oorzaak van de lens- 
vormiiig zou kunnen zijn. Om deze bedenking te ontzenuwen, ging 
Lewis nog op een andere wijze te werk. 
Hij klapte namelijk de huid boven de oogblaas om, sneed de ge- 
heele oogblaas van de hersenblaas los en schoof haar een eind ver- 
der onder de losgemaakte huid voort, klapte het opgewipte stukje 
huid weer toe, en in korten tijd was de wond genezen. Ook nu 
ontwikkelde zich het verplaatste oog verder, en er ontstond een 
lens op de plaats, waar nu de oogblaas tegen de opperhuid aan- 
groeide. Ja, nog sterker, hij prepareerde de geheele oogblaas los 
en bracht haar onder de huid van de meest verschillende plaatsen 
van het lichaam, van den buik of van den rug, en altijd ontwik- 
kelde zich uit de cellen van het epitheel van de huid êen lens, 
zoodra de oogblaas met de huid in aanraking kwam. Uit deze 
transplantatie-proeven blijkt dus in alle gevallen, dat de oogblaas 
het vermogen bezit om op verschillende plaatsen, waar zij met de 
opperhuid in aanraking komt, het ontstaan van een ooglens te ver- 
oorzaken; en men vermoedde verder, zooals voor de hand lag, dat 
het ontstaan van de ooglens dan ook geheel afhankelijk was van den 
prikkel door het aandringen van de oogblaas veroorzaakt en zij 
zich alleen ook in dat geval kon ontwikkelen. Maar ook hier blijkt 
de zaak helaas al weer gecompliceerder dan men verwachtte. Door 
Dean King en Spemann werden namelijk controleproeven genomen, 
door bij kikvorsch-larven de oogblaas te verwijderen en de huid 
er boven weer tot heeling te brengen. En nu ontwikkelt zich, 
hoewel er geen oogblaas is, toch op de gewone plaats, een kleine 
lens, ten minste bij Rana esculenta, daarentegen bij de vuurpad, 
Bombinator igneus, niet. 
Het epitheel schijnt dus aan den anderen kant soms voor zich 
het vermogen te bezitten een lens te kunnen voortbrengen zonder 
de aanwezigheid van de oogblaas. Evenwel, tegen de laatst vermelde 
proeven zijn nog bedenkingen aan te voeren, en verdere experimen- 
ten zullen nog hebben uit te maken, hoe deze schijnbare tegenstrii- 
digheid is op te lossen. 
Het spreekt vanzelf, dat ik in dezen korten tijd, dien ik van uw 
geduld mag vergen, slechts enkele voorbeelden kon vermelden van de 
talrijke experimenten, die reeds ondernomen zijn met het doel om 
bepaalde morphologische vragen op te lossen, waarop de vergelijkende 
Anatomie en Embryologie geen antwoord konden geven. Ik meen 
