HET EXPERIMENT JN DIENST DER MORPHOLOGIE 
143 
evenwel, dat door het medegedeelde het voldoende duidelijk zal zijn 
wat ik bedoelde rnet: »het experiment in dienst der Morphologiecc. 
En wanneer ik u dan eenige oogenblikken heb rondgevoerd op het 
onderzoekingsveld van dezen jongen tak van de morphologische weten- 
schap en u op enkele van de daarop reeds gegroeide vruchten heb 
gewezen, mag ik nog wel een algemeene beschouwing daaraan toe- 
voegen. 
Juist op dit onderzoekingsveld der experimenteele rnorphologie is in 
den jongsten tijd een oude strijd weer meer op den voorgrond ge- 
treden. Aan den eenen kant staan zij, die meenen, dat de vormver- 
anderingen, die bij levende wezens plaatsgrijpen, en wel in de eerste 
plaats de ontwikkeling van de eicel tot plant of dier, eenmaal ge- 
heel zullen kunnen verklaard worden door de ons bekende physische 
en chemische krachten. Aan den anderen kant staan zij, die deze 
daartoe ontoereikend achten en meenen een bijzondere Autonomie der 
levensverschijnselen te moeten aannemen. Men is tegenwoordig ge- 
woon in dit laatste geval van Neo-Vilalisme te spreken, en juist zijn 
deze Neo-Vitalisten door hun experimenteel-morphologische studiën 
er toe gekomen om een autonomie der levensverschijnselen te verde- 
digen. Ja, een der voorste strijders in deze richting. Hans Dhiesch, 
gaat nog verder, en meent wei'kelijk bewijzen voor die autonomie 
te kunnen aanvoeren in wat hij de »organische Regulatieci noemt. 
Hij zag, hoe deelstukken van embryonen zich tot geheel normale 
larven ontwikkelden met de typische proporties der organen, zooals 
deze bij normale larven voorkomen, en hij meent, dat het onmo- 
gelijk is dit alleen tot physische en chemische factoren terug te 
brengen. Hier moet naar zijne meening iets autonooms zijn, iets wat 
slechts aan het leven eigen is. Ook nog andere bewijzen tracht 
Driesch daarvoor aan te voeren, maar altijd zijn het wat wij nega- 
tieve bewijzen kunnen noemen, d.w.z. hij somt vormveranderingen 
bij de ontwikkeling op, die naar zijne meening onmogelijk langs 
physisch-chemischen weg te verklaren zijn, en besluit daaruit dat 
er in de levensprocessen nog een factor moet medewerken, dien hij 
met de oude Aristotelische terminologie, de ))Entelechie« noemt, den 
factor in de Biologie, die intensief in het kiemplasma huist en het 
doel, het geheele organisme te doen ontstaan, in zich zelf draagt: 
réloah éoc.\)TMsyj»v.’' Naar zijne voorstelling is in deze Entelechie 
een factor te zien, gelijkwaardig aan de constanten in de Physica, 
aan de affiniteiten in de Chemie. Bij de ontwikkeling van een orga- 
nisme uit de eicel ontplooit zich niet een kunstige machinerie, maar 
de zich deelende kiem draagt aan ieder van haar deelstukken niet 
