DE STUDIE DER INSECTEN-RIOLOGIE. 
1(33 
den beschouwd bij vragen, die van zoo groot gewicht zijn ter beoor- 
deeling van de capaciteit der natuurkeus. 
Vele in het oog loopende eigenaardigheden in den uitwendigen bouw 
zijn ons lot dusverre nog volkomen raadselachtig, en vele zullen het wel- 
licht wel voor ons blijven. Ik althans voel mij weinig gedrongen de 
rneening van Wallage te aanvaarden, die in elk soortkenmerk een 
voor de soort nuttig element wil zien. Toch zal ongetwijfeld biologisch 
onderzoek veel licht kunnen verspreiden, al is het niet over het ont- 
staan, dan toch over' de beteekenis van menige raadselachtige 
eigenschap. 
Een probleem van geheel anderen aard, doch eveneens met de 
biologie nauw verband houdende, is het ontstaan van nieuwe soorten 
door variatie, niet van morphologische, maar van biologische ken- 
merken. De systematicus, voor wien slechts de eerste bruikbaar zijn, 
zal in zulke gevallen bij voorkeur spreken van biologische of physio- 
logische rassen, maar zeker is de mogelijkheid niet uitgesloten, dat 
dergelijke vormen naast elkaar en toch volkomen gescheiden van 
elkaar kunnen voorkomen en zoo de voorwaarden voor het ontstaan 
van morphologisch gescheiden soorten even goed aanwezig zijn als 
bij geographisch van elkaar afgezonderde vormen, waarbij het ont- 
staan van locale rassen of vicariëerende soorten zulk een algemeen 
verschijnsel is. Er zijn reeds gevallen bekend, dat op zeer nauw ver- 
wante planten gallen worden veroorzaakt door insecten, waartusschen 
de morpholoog geen verschil bespeuren kan, maar die toch elk blijken 
gebonden te zijn aan een zeer bepaalde plantensoort. Hel isolement 
is hier dus reeds aanwezig nog vóór de systematicus het bemerkt. 
Het gewicht van deze wijze van soortvorming na te gaan is ook weder 
grooteudeels een taak van experimenteele biologie. 
Het zou mij te ver leiden, wanneer ik tot u over de verrassende 
verschijnselen ging spreken, die het biologisch onderzoek der in sta- 
ten levende insecten reeds heeft aan den dag gebracht, waarbij even 
goed ^een evolutie te bespeuren valt als in de morphologische ken- 
merken en waardoor ons het bewijs geleverd wordt, dat koningschap 
en slavernij, oorlog en zelfopoffering, landbouw en veeteelt, ja zelfs 
de vloek der narcotica nog op andere wijze kan worden te voorschijn 
geroepen, dan als vrucht van menschelijke cultuur en menschelijk 
intellect. 
Waar ik mij dus onthouden moet op dit ook sociologisch zoo 
interessante deel der insectenbiologie nader in te gaan, koester ik de 
hoop, dat het mij althans gelukt moge zijn, u een blik te doen slaan 
in eenige harer problemen en u de overtuiging te hebben geschonken. 
