DE LANDBOUWBEWEGING IN ZWEDEN. 
178 
eldei’s opgerold. De kleur was groen, geelgroen of blauwgroen. De 
pluim was wijd uitstaande of aarvormig samengetrokken en had 
soms één, soms twee of meer takjes op eiken knoop. De zijstelen 
waren soms rijkelijk en dan weer weinig vertakt. Zelfs de meeldra- 
den toonden verschillen, daar zij nu eens geel en dan weer paars 
waren. In het geheel kon ik omstreeks 40 kenmerken tellen, waarin 
deze ondersoorten van elkander afweken. Vooral viel de hoogte op; 
de grootste waren misschien wel vijfmaal zoo hoog als de laagste, 
en één groep zag ik die bijna manshoog was. Deze stond dan ook 
in zijn geheel onder een stolp van fijn ijzergaas, om bestuiving en 
zaad zoo zuiver mogelijk te houden. Trouwens, merkwaardigerwijze 
leert de ervaring dat bij deze windbestoven planten kruisingen toch 
betrekkelijk zeldzaam zijn. 
Hoofdzaak was, dat ten opzichte van elk dezer kenmerken de 
veldjes elk geheel eenvormig waren. Elk was een zuiver ras: de 
bestudeerde variabiliteit heerscht tusschen de rassen, maar niet in 
rassen zelven. Men kan ze dus isoleeren en vermenigvuldigen en is 
zeker, dat zij later, ook in het groot, dezelfde kenmerken zullen 
behouden. 
De cultuur was nog pas in haar aan vang. Een volgende genei atie, 
met grootere proefveldjes voor elk ras, moest afgewacht worden om 
een oordeel over hunne cultuur- en voedingswaarde te vellen en een 
bepaalde keuze te doen. Uit honderden ondei’soorten behoudt men 
dan wellicht slechts een tiental goedgekeurde, maar deze zullen dan 
ook, dit kon men nu reeds zien, verreweg beter zijn, dan wat tegen- 
woordig in het groot gekweekt wordt. 
Ik eindig hier mijn reisverslag, om wat ik verder waarnam in te las- 
schen in‘ een algemeene bespreking der methoden. Ik heb deze voor- 
beelden slechts willen aanvoeren om het hoofdbeginsel duidelijk te 
maken. Dit ligt in de ontdekking der zoo zeer talrijke ondersoorten 
in elke Linneaansche soort, in de waardeering van hare verschillen 
zoowel in botanisch opzicht, als herkenningsteekenen, als voor de 
practijk, in voedingswaarde, enz., en ten laatste in de stelselmatige 
en vergelijkende cultuur van alle gevonden ondersoorten tot zoolang 
als noodig is, om met zekerheid te kunnen beslissen welke bruikbaar 
en welke minderwaardig zijn. 
Slot volgt. 
