198 
DE LANDBOUWBEWEGING IN ZWEDEN. 
Op den achtergrond geraken. Zeer in het oog loopend is dit. als het 
weder juist de slechte bestanddeelen begunstigt, b.v. bij haver de 
windhaver. Dan ziet men den oogst snel dalen. Een ander gevolg is. 
dat bij het overbrengen van een graansoort naar een andere streek 
niet zelden bepaalde typen, die vroeger in het mengsel zeldzaam 
waren, zich op den voorgrond dringen, zoodat de variëteit dus, zoo- 
als men het noemt, verloopt. Meestal is dit in het nadeel van het 
ras; het kan echter ook treilen dat juist een goede bijvorm onder 
het nieuwe klimaat beter gedijt. 
Oorspronkelijk moeten de mengsels ontstaan zijn door het optreden 
van nieuwe typen Dit is trouwens niet iets bizonders voor de granen, 
maar een verschijnsel dat in de natuur bij een uiterst groot aantal 
plantensoorten, regelmatig voorkomt en dat aanleiding geeft tot het 
ontstaan der zoogenoemde kleine of elementaire soorten. Eenmaal 
gevoi’md, vermenigvuldigen die kleinere typen zich regelmatig. Er 
zijn daarvoor in de cultuur twee hoofdoorzaken. De eene is de vei- 
menging der rassen met korrels van andere variëteiten, die toevallig 
op den akker komen of met stroo of mest daarop worden gebracht. 
Stellen zij aan klimaat en bodem iets mindere eischen dan het ge- 
kweekte ras. dan vermenigvuldigen zij zich ongelooflijk snel. Er zijn 
gevallen bekend, waarin zulke bijraengselen na enkele jaren één 
derde of de helft van den oogst vormden, ja zelfs, waar zij het oor- 
spronkelijke type bijna geheel verdrongen. 
De andere oorzaak van het bestaan blijven en toenemen van den 
gemengden toestand ligt in kruisingen. Met uitzondering der rogge 
hebben de granen in hooge mate zelfbestuiving, maar dit sluit niet 
uit dat van tijd tot tijd op de akkers enkele kruisingen voorkomen. 
Zij zijn zeer zeldzaam, maar juist genoeg om alles te doen ontstaan 
wat men van haar verwachten kan. Dit nu is, dat elk kenmerk, dat 
door een plotselinge mutatie ontstaan is, door kruising overgebracht 
kan worden op alle bestanddeelen van het mengsel. Het aantal dier 
typen kan dus, door één enkel nieuw opgetreden kenmerk, worden 
verdubbeld. Stel dat in een graansoort slechts een tiental kenmerken 
op deze wijze oorspronkelijk gewijzigd zijn, dan geven hun mogelijke 
combinatiën toch al een duizendtal typen. Het is dus gemakkelijk in 
te zien, dat er volstrekt geen bizonder groote mate van variabiliteit 
vereischt wordt, om de granen voortdurend uit mengsels van bijna 
ontelbare eenheden te doen blijven bestaan. 
Nu is het duidelijk, dat van die elementaire vormen de een wat 
meer en wat beter, de ander wat minder of wat slechter oogst geeft. 
De samenstelling van het mengsel is voor den boer dus volstrekt niet 
