212 
dp: landbouwbeweging in zweden. 
geheel verloopen, niettegenstaande de aanvankelijke algeheele zuive- 
ring. Zij kunnen niet jaar uit jaar in verbouwd worden, maar moeten 
steeds opnieuw uit de zuivere bron van het proefstation worden be- 
trokken. Andere, zooals b.v. de gerstsoorten, zijn in veel hooger 
mate standvastig en te vergeefs heb ik rondom Svalöf op de velden 
voor de Chevalier- en andere soorten naar afwijkingen omgezien. 
Deze neiging om afwijkingen te vertonnen kan in het algemeen 
twee oorzaken hebben. De eene is het toevallig plaats vinden van 
kruisingen, de andere de mutabiliteit. Toevallige kruisingen vinden 
natuurlijk ook van tijd tot tijd op de proefveldjes plaats; zij geven 
wel meestal oude bekende combinaties, maar toch soms ook nieuwe. 
Theoretisch belangrijker, maar in de practijk zeer moeilijk van krui- 
singen te onderscheiden, is de mutabiliteit. Zij verdient, dat wij er 
eenige oogenblikken bij stilstaan. Want hoewel men nog weinig van 
haar weet, is het duidelijk, dat zij vroeg of laat de eenige bron van 
verdere veredeling der granen zal worden, als n.1. de landsoorten, 
de landstreken met hun oude soorten en de kruisingen uitgeput 
zullen zijn. En die uitputting moet klaarblijkelijk al spoedig intreden, 
zoodra de methode van Svalöf overal en op alle variëteiten zal zijn 
toegepast. 
Een paar voorbeelden van mutabiliteit mogen de beteekenis van 
dit beginsel toelichten. Onder leiding van Prof. Nilsson bezocht ik 
een proefveldje van de gewone Lathyrus, van de geelbloemige soort 
L. pratensis, die ook bij ons in het wild tusschen het gras groeit. 
Deze plant, die een voortreffelijk voedergewas kon zijn, lijdt zeer 
onder de aanvallen van een schimmel, Peronospora geheeten, die de 
planten geheel en al met een dun wit vilt kan bedekken en daar- 
door hun groei belemmert. Te Svalöf was een variëteit ontstaan, die 
voor deze ziekte onontvankelijk was. Ik zag naast elkaar twee groote 
bedden van de gezonde variëteit en de zieke soort, beide natuurlijk 
in gelijke mate aan de besmetting blootgesteld. De cultuur was tijdens 
mijn bezoek reeds oud en de proef eigenlijk afgeloopen; toch kon 
ik mij van den zieken toestand van het eene veldje en de volkomen 
gezondheid der andere planten gemakkelijk overtuigen. Daarna be- 
zocht ik met Dr. Tedin zijne erwtenculturen en zijne wikken. Deze 
twee gewassen spelen in den landbouw in Zuid-Zweden een zeer be- 
langrijke rol en het is dus van groot belang, ze door selectie zooveel 
mogelijk te verbeteren. Dr. Tedin was reeds in 1891 met de erwten, 
en eenige jaren later met de wikken begonnen. Aanvankelijk had hij 
op de erwtenvelden ongeveer 500 afwijkende exemplaren uitgezocht, 
en hun zaden afzonderlijk geoogst en uitgezaaid. Van elke moeder- 
