DE UITZETTING DEK DlIARMACOGNüSlE. 
L>18 
Men kan de stelling verdedigen dat de plantkunde eerst tot weten- 
schap is geworden toen zij zich verhief van de kennis der nuttige of 
schadelijke planten tot de onzelfzuchtige belangstelling in de plant 
in het algemeen. Toch zou het onbillijk zijn daarom de pharmaco- 
gnosie het recht te ontzeggen op een zelfstandige behandeling als on- 
derdeel der botanische wetenschap. Ook hier voert specialiseering tot 
volmaking, en de rubrieken der botanie, die hunne eigen beoefenaars 
gevonden hebben, zijn legio. 
Wel heeft het een tijdlang geschenen alsof de moeder door haar 
mooie dochter totaal geëclipseerd zou worden. Maar sinds de laatste 
halve of kwart eeuw is de pharmacognosie een nieuwe jeugd inge- 
gaan. 
Eenerzijds staat tegenwoordig op den voorgrond dat de waarde 
eener plant als geneesmiddel gegeven is door haar chemische be- 
standdeelen. Dit brengt onmiddellijk mede, dat de pharmacognos- 
tische studie zich niet meer beperkt tot de uitwendige of micros- 
copische kenmerken der plantaardige geneesmiddelen en tevens, dat 
zij ook andere planten in haar bereik trekt, die voor de practijk 
belangrijk zijn om hunne chemische bestanddeelen, zij het dan niet 
uitsluitend als geneesmiddel. 
Anderzijds echter is er een verhoogde belangstelling te constateeren 
in de geschiedenis der plantenproducten en hun rol in het verkeer 
der menschen. Hierdoor worden vragen opgeworpen welke in de alge- 
meene botanie plegen te worden ontgaan. Reeds op dezen grond zou een 
zelfstandige behandeling der pharmacognosie recht van bestaan heb- 
ben, indien zij al niet uit practische redenen van onderwijs geboden 
ware. 
Het zij mij vergund u deze gezichtspunten nader toe te lichten. 
Het spraakgebruik brengt mede plantendeelen in den toestand, zoo- 
als zij in handen van den apotheker komen ter bereiding zijner prae- 
paraten, aan te duiden als simplicia. Maar de scheikunde is het 
met dit spraakgebruik ten eenenmale oneens. Zulk een simplex is 
inderdaad hoogst complex, en eerst een gecompliceerde bewerking 
stelt ons in vele gevallen in staat er de werkzame enkelvoudige 
bestanddeelen uit af te zonderen. De aanwending van een chemi- 
sche stof, met constante eigenschappen, schijnt uit den aard der 
zaak alle verleidelijke voordeelen aan te bieden, die de medicus 
verlangen kan, al was het maar alleen de vermindering van volume 
of de toediening in nauwkeurig bekende hoeveelheid . In den geest 
der tijden is dan ook een streven in de geneeskunde om de dro- 
