])E UTTZK'I’TING DK\l Plf A l{MAC()GN()SiE . 
221 
De pliytocliemie is even oninisbiiai* voor de [)hai‘niacogii()si(; als de 
plantensystematiek. Ja zelfs mag men zeggen dat een groot gedeelte 
van liet feitenmateriaal, dat in de phytochemie behandeld wordt en 
dat men reeds gaarne tracht te rangschikken tot een vergelijkende 
phytochemie, door het onderzoek der geneeskrachtige planten aan 
het licht is gebracht. Reeds Dar win 1 wees op het merkwaardige 
feit dat eenige genotmiddelen, die over de wereld bij de meest ver- 
schillende volken worden aangetroflen, namelijk de thee der Chineezen, 
de koffie der Arabieren, de kola der Negers, de maté der Chilianen, 
de guarana in Brazilië, de cacao in Mexico, hetzelfde of een nauw 
verwant bestanddeel, coffeïne en theobromine bevatten. Een aantal 
analoge voorbeelden is aan de pharmacognosie te ontleenen. In alle 
oorden van de wereld hebben de natuurvolken juist die planten 
weten te ontdekken, die geschikt zijn voor het bedwelmen van visschen, 
en bepaalde groepen van chemische bestanddeelen, bij voorbeeld de 
derrieachtige lichamen en de saponine-stofien, spelen hierin een hoofd- 
rol, zoowel in Amerika als in Azië. De meest bekende laxeermiddelen 
uit geheel vei’schillende hoeken van de wereld, rhabarber, senna, 
aloë, rliamnusbast, cascara sagrada, ontleenen hun werking aan nauw 
verwante stolTen, alle oxyanthrachinon-derivaten. De Sornali’s in ’t 
Oosten van Afrika en de Congonegers in ’t Westen gebruiken als 
pijlgift planten uit nauw verwante geslachten, Acocanthera en Stro- 
phantus, waarvan het laatste ook in onzen artsenijschat een plaats 
heeft gevonden ; deze bevatten alle ouabaïne of het nauw daarmede 
verwante strophantine. 
De verklaring van dergelijke feiten zal wel mede, op voetspoor 
van Darw'in, moeten gezocht worden in de groote mate van empi- 
i'ische kennis hunner omgeving, die wij bij natuurvolken moeten on- 
derstellen, een kennis, die verloren gaat wanneer de beschaving den 
mensch meer onafhankelijk maakt van de natuur waarin hij leeft. 
Slechts door aan te nemen dat natuurvolken zoo ongeveer alles ge- 
geten en geproefd hebben wat hun omgeving aanbiedt kunnen wij 
begrijpen dat nagenoeg al de meest erkende plantaardige genees- 
middelen, kina, opium, moederkoorn, enz., oorspronkelijk volksmid- 
delen zijn geweest. 
Bij het zoeken naar gewichtige planten-bestanddeelen bestaat er 
dus alle grond om in de eerste plaats de aandacht te vestigen op 
die planten, welke bij natuurvolken in zekere reputatie van genees- 
kracht of vergiftigheid staan. In erkenning van dit beginsel is sinds 
1888 aan ’s Lands Plantentuin een chemisch-pharmacologisch labora- 
torium verbonden, speciaal voor het onderzoek der Indische genees- 
