DE ÜITZE'ITING DEI5 PU AHM A(X)GNOSl E. “ 2*27 
leereii oiidei’ andeieii daaruit hoe de Chiiieezen de heilzame werking 
der geneeskrachtige planten toeschrijven aan het Ijezit van een zekere 
dosis shen, levenskracht, een uitvloeisel V^n de algemeene Yang, de 
mannelijke ziel van de wereld. Deze levenskracht kan op zieken of 
gezonden overgaan als de plant gegeten Wordt en zoodoende strek- 
ken tot genezing of tot verlenging van het leven. En vandaar het 
zoeken naar kenmerken voor het bezit van een groote hoeveelheid 
shen, de ontwikkeling van een signatuurleer. Dat oude hoornen, won- 
derbaarlijke fungi daaraan groeiende, hoornen met altijd groene bla- 
den, van dit standpunt gezien, als middelen om het leven te verlen- 
gen in eere komen, schijnt dan niet eens vreemd meer, en dat een 
plant, die een menschelijke gedaante nabootst wel in het bezit van 
een bijzonder groote dosis shen moet zijn, komt ons zelfs logisch 
voor. 
Hoogst interessant is het volkomen parallelisme tusschen de verha- 
len omtrent de ginsengwortel in de Chineesche litteratuur opgetee- 
kend en die omtrent de mandragora in Europa bekend ; beide schreeu- 
wen bijvoorbeeld als men ze uitgraaft. Zoo geeft de nog heerschende 
Chineesche opvatting aan de hand, hoe wij ons oude voorstellingen 
ook ten onzent moeten denken ; animistische denkbeelden zijn gemeen- 
goed van de geheele menschheid. 
Levert de ginsengwortel een typisch voorbeeld van vormsignatuur, 
nog algemeener is de kleursignatuur, die zelfs doorgaans ouder 
schijnt te zijn. Een duidelijk staaltje heb ik aan De Groot te dan- 
ken. Door Went is op Java een roode schimmel bestudeerd, die door 
de Chineezen gecultiveerd wordt op gekookte rijst ; als de korrels 
geheel niet de schimmel doorwoekerd zijn, worden zij donkerrood. 
In gedroogden staat dienen zij als kleurstof onder den naam ang- 
khak, doch natuurlijk vindt dit product ook zijn weg als geneesmid- 
del. In de groote Materia medica van Li Sze t.isin, de Pen-ts’ao-Kang 
moeh, wordt daarvan de volgende toelichting gegeven: » Water en gra- 
nen gaan de maag in, ondergaan daar lotting en weeking en wor- 
den er gaar gestoomd, om vervolgens te circuleeren en den levens- 
adem voortdurend aan te vullen alsmede reeds binnen een enkelen 
dag een roode stof te vormen, die zich door de verschillende inwen- 
dige organen verdeelt en zich alom doorheenweeft ter opbouwing 
van het bloed. 
Dit proces is een ingewikkeld wonder der natuur. Daartegenover 
staat dat bij de bereiding van ang-khak de witte rijst bij het koken 
eveneens vocht opneemt en gaar wordt, en door broeiing een roode 
kleur aanneemt, een kleur, die, is zij eenmaal gevormd, langen 
