‘230 
DE UITZETTING DER PHARMACOGNOSIE. 
richten der oude schrijvers, de hulp van den linguist veelal - onont- 
beerlijk. Daartegenover wordt ook van pharmacognostische zijde be- 
langstelling getoond in de ^taalkundige zijde van het vak. Het was 
een goede gedachte van de Maatschappij ter bevordering der Phar- 
inacio, de volksnamen der geneesmiddelen te verzamelen ; immers 
de apotheker is vaak beter dan iemand anders in de gelegenheid deze 
uit den volksmond op te vangen, en voor de taalkennis heeft het vast- 
leggen dezer vaak locale of tijdelijke woorden ongetwijfeld waarde. 
Ook in Duitschland is nog niet lang geleden weder een dergelijke 
verzameling bijeengebracht . 
De tijd laat niet toe in bijzonderheden op dit onderwerp in te gaan ; 
laat ik volstaan er aan te herinneren dat, wie voorbeelden zoekt van 
volksetymologie, zijn hart kan ophalen aan de namen der genees- 
middelen, die door klanknabootsing van onbegrepen Latijnsche namen 
zijn gevormd Zoo wordt de drop, Succus liquiritiae, in het Duitsch 
tot lakritze, waarmede bij ons overeenkomt het teekenemle lekkeris, 
in Limburg geworden tot krissie. Op dezelfde wijze wordt de Gen- 
tiaanwortel tot Geensnaam-wortel, de Baccae Lauri tot Bakelaar, de 
Folia Sennae tot Zemelblad of Zenuwblad, de Carduus benedictus 
tot Kaatje wat ben je dik, enz. Dergelijke namen, berustende op niet 
begrijpen, zijn minder aardig dan andere, welke pleiten voor goede 
waarneming. Van dien aard zijn namen als Bitterzoet, Dolkruid, 
Doodkruid, Duivelsmelk, die eigenaardigheden van den smaak of de 
vergiftige werking typeeren. 
Weder andere, thans bijna verlaten geneesmiddelen dragen namen, 
die teekenend zijn voor de waarde die vroegere geslachten hun toekenden. 
De laurierolie, een der meest met volksnamen gezegende stoften, 
gewoon bestanddeel van vele kwakzalvers-recepten — vanwaar de 
naam boertjeszalf, — heet in sommige streken ook »klaas uit den 
hemel((. ICn de mooie labiaat, die bij ons geldt als symbool van al 
wat lam is en krachteloos, was eenmaal voor de Salernitaners: »Salvia 
Salvatrix, Naturae Conciliatrix . «12 
Ja, de meest populaire regel uit de Scola Salernitana — voor 
menigen hedendaagschen medicus misschien de eenige naklank dier 
oude wijsheid, — was een lofzang op de Salie: ))Cur moriatur homo 
cui Salvia crescit in horto?« Doch waar dit vers ironisch geciteerd 
wordt, laat ons daar in ootmoedige nederigheid herinneren aan het 
antwoord: »Contra vim mortis non est medicamen in hortis.« 
