232 
DK UITZETTING OER PHARMACOGNOSIE. 
noemde suiker beweert men ook te zijn van gelijkmatig temperament tusschen warmte 
en koude, met overheersching echter. van de vochtigheid boven de warmte; hij geneest 
de witte vlekken der oogen en verscherpt het gezicht; indien gij gedurende drie dagen 
tien drachme’s in lauw water opgelost aan een asthmalijder toedient, zult gij hem zeer 
groote verbetering geven. Dit eigenaardige wordt er ook boven de soorten van de gewone 
suiker zelve aan toegeschreven dat hij, omdat hij niet zeer zoet is, geenerlei dorst ver- 
wekt; bovendien is hij goed voor de maag, de borst, de nieren en de blaas. 
De exiropoesche reizigers hebben zich verbaasd over dezen oosterschen boom, maar 
niemand, voor zoover ik weet, heeft hem durven beschrijven behalve Dominus Theve- 
NOTUS, in wiens nagelaten werk diens uiterlijk beschreven is; maar het is niet te ver- 
wonderen dat hij, steunende op het gevoelen van een onbekenden schrijver, namelijk een 
Armenisch koopman, noch van den waren naam noch van de ware toedracht der zaak 
kennis heeft gedragen. Want inderdaad is hem de naam c-her zehereh opgegeven door 
dien Armeniër, dat is ezels vergift ; dit is slechts een volksnaam dien de boeren niet a Heen 
aan dezen boom, maar ook aan scheerling, thapsia, oleander en meer andere vergiftige en 
bittere planten plegen te geven. 
7 . Wie belangstelt in de geschiedenis van tabakrooken zij o. a. gewezen op Schotel : 
Het maatschappelijk leven onzer Vaderen in de zeventiende eeuw. Het is welbekend hoe 
de tabaksplant door Jean Nicot gegeven werd aan den „grand priem- de France”, die 
haar in Parijs invoerde, en hoe de plant in reputatie kwam als geneesmiddel, niet het 
minst door dé voorliefde die Catharina de Medicis er voor toonde. In het begin droeg 
het kruid dan ook allerlei namen, waarvan b.v. Herba S. Crucis, Sana-sancta herba, 
Herba regina, Herba medicea, Herba magni prioris, mogen herinnerd worden. De naam 
Herba Catharinaria bevat natuurlijk een paar calembours waarop Petrus Scriverius 
wijst in een versje: „Gum purgem nares, tollamque a stirpe catarrhos, — Hellados a 
populo nomen habere putor.” 
8. Het klooster te St. Galles is uit Scheffels roman Ekkehard ook in ruimeren kring 
wel bekend. Over den plattegrond, zie Ferdinand Keller, Baiiriss des Klosters St. Gallen 
vom Jahr 820, Zürich 1844, en Dierauer, Ueber die Gartenanlagen von St. Gallischen 
Klosterplan im Jahre 830, Bericht uber die Thatigkeit der St. Gallischen nat.w. Ges, 
1874, p. 434. 
9. Het komt meermalen voor dat een zeer bekende drogerij eenvoudig aangeduid 
wordt als ., kruid” of „bast”, of dergedijk. Zoo bij coca, maté, cascara, cascarilla, bij ons 
„bastjes.” Zoo wordt in de middeleeuwsche geschriften een „folio indo”, indisch blad, 
aangetroffen dat ook als folium Indi, ja zelfs als Folium, Foiülie, enz. zonder nadere 
aanduiding voorkomt, en als aromatisch blad bij de bereiding van spijzen diende, maar 
ook als geneesmiddel ; het was b.v. een bestanddeel van de theriak. Zeer lang heeft men dit 
aangezien voor het sirihblad, van Chavica Betie. Het is echter gebleken dat de arabische 
geneesheeren en natuurkundigen in de middeleeuwen onder folio indo hetzelfde ver- 
stonden wat de Grieken en Romeinen als malabathrum aanduidden, 
Dit laatste werd door oudere geleerden, b.v. ook door Salmasius, evenzeer als het 
betelblad geïnterpreteerd, doch latere onderzoekingen, (Nees v. Esenbeck, de Cinnamomo 
disputatie) hebben op natuurkundige en op taalkxindige gronden deze drogerij doen 
herkennen als het blad van den kaneelboom, Cinnamomum Cassia. En zoo is ook het 
folio indo vermoedelijk niets anders geweest, zij het dan dat het van eenige verschillende 
Cinnamomum soorten (C. Tamala, albifiorum, Malabathrum) mede afkomstig kan ge- 
weest zijn. Inderdaad komen deze bladen, die een kaneelachtigen smaak hebben, nog 
heden ten dage in Zuid- Azië onder den naam tag-pal als geneesmiddel in den handel. 
10 . ÖCHWEiNFURTH, Berichte d. Deutschen Pharmaceutischen Gesellschaft III 1893, '218. 
Ueber Balsam u; Myrrhe. 
11 . Origine des plantes cultivées, p. 18. en elders. 
12 . De Scola Salernitana is een instelling die uit de 9e eeuw dateert, en aanvankelijk 
een soort gilde van geneesheeren te Salerno schijnt geweest te zijn, later een school werd, 
omstreeks de tweede helft van de 11e eeuw, en als zoodanig groote beroemdheid had 
tot het midden van de 14e eeuw toe. Opvallend is dat het meest populaire geschrift dat 
van deze school is uitgegaan, niet aan een bepaalden schrijver wordt toegewezen, doch 
aan de school in haar geheel. Het heet de „Schola Salernitana, sive de conservanda 
valetudine”, en bevat leefregels en voorschriften tot genezing en behandeling van ziekten, 
eigenschappen van medicinale planten enz., alles in den vorm van eigenaardig rijmende, 
zoogenaamde leoninische verzen, die het onthouden gemakkelijker maakten. 
