DE EXPERIMENTEELE MORPHOLOGIE IN DE PLANTKUNDE. 
239 
vonden. Proeven, zooals de zoölogen hebben genomen over kunst- 
matige bevruchting en verdeeling van jonge embryo’s in 2 of meer 
stukken, heeft men bij planten nog niet gedaan. Ongetwijfeld zouden 
zulke proeven ook hier van groot belang zijn, maar ’t is de vraag, 
of het ooit gelukken zal eicellen en zeer jonge kiemen van planten 
te isoleeren uit de moederplant, ten einde daarop dergelijke kunstbe- 
werkingen te kunnen toepassen. Tot nog toe bepalen zich dus de 
experimenten tot planten in oudere ontwikkelingsstadiën. 
Campanula rotundifolia is een algemeen bekende inlandsche plant. 
Haar naam draagt ze naar de wortelbladeren, die rond en lang- 
gesteeld zijn, terwijl de bladeren hooger aan den stengel lijnvormig 
en zittend zijn. Bij de ontwikkeling komen dus eerst alleen ronde 
bladeren te voorschijn, later treden de lijnvormige op en de ronde 
niet meer. Als de plant volwassen is zijn deze laatste dikwijls ge- 
heel weer verdwenen. Volgt nu op het stadium met ronde bladeren 
noodzakelijk een met lijnvormige? 
Kweek en we een kiemplant van Campanula bij zwakke belichting 
dan volgen op de ronde gesteelde bladeren van de wortelrozet ook 
hooger aan den stengel alleen ronde, gesteelde bladeren. De lijn- 
vormige blijven eerst geheel weg. Bij voortzetting der proef ge- 
durende langen tijd, komen eindelijk ook lijnvormige te voorschijn. 
Verandert men echter de belichting, dan gaat de plant met enkel 
ronde bladeren bloemen vormen. Het stadium der lange bladeren is 
dan dus geheel uitgeschakeld. 
Hetzelfde resultaat wordt bereikt als men de planten kweekt in 
sterk verwarmde aarde (b.v. bij een gelijkmatige bodemtemperatuur 
van 22^0.). De belichting behoeft dan niet verzwakt te worden, 
alleen moet men zorgen, dat geen direct zonlicht de planten kan 
treffen. Ook dan ontstaan planten met alleen ronde bladeren. De 
gewone ontwikkelingsgang dezer plant is dus door die abnormale 
omstandigheden geheel gewijzigd. Hier is een ontwikkelingsstadium 
overgeslagen ; omgekeerd gelukt het ons ook, de plant te laten te- 
rugkeeren. Kweeken we een Campanula^ die reeds lijnvormige 
bladeren heeft gevormd, weer onder zwakke belichting, dan ontstaan 
zijtakken met ronde bladeren. Ook een tak met lange bladeren, als 
stek gebruikt, brengt eerst alleen zijtakken met ronde bladeren voort, 
terwijl men hem kweekt bij goede belichting. 
In al deze proeven hebben we door de verandering der omstan- 
digheden invloed uitgeoefend op de stofwisseling der plant. Door 
zwakke belichting vermindert de assimilatie, dus de vorming en 
ophooping van koolhydraten. Door kweeken in een warmen bodem, 
